شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢٧ - عدوان (مائده٢/ )
است و ممكن است فرق ميان اين دو كلمه اين باشد كه«بغض»بيشتر جنبۀ قلبى دارد و «عداوت»جنبۀ عملى و يا لا اقل اعم از عملى و قلبى است.(ج ٣١٩/٤.)
عدوان:(مائده٢/.)[*]
به معنى«تعدى يا دشمنى و ستم كردن»است.اين آيه انسان را به اتحاد در راه نيكيها و تقوا سفارش مىكند و از تعاون به گناه و تعدّى پرهيز مىدهد.مىفرمايد:
«...(همواره)در راه نيكى و پرهيزگارى با هم تعاون كنيد و(هرگز)در راه گناه و تعدّى همكارى ننماييد...»وَ لاٰ تَعٰاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوٰانِ)مائده٢/.
اگر اين اصل در اجتماعات اسلامى زنده شود و مردم بدون در نظر گرفتن مناسبات شخصى و نژادى و خويشاوندى با كسانى كه در كارهاى مثبت و سازنده گام بر مىدارند همكارى كنند و از همكارى كردن با افراد ستمگر و متعدى در هر گروه و طبقهاى كه باشند خوددارى نمايند،بسيارى از نابسامانيهاى اجتماعى سامان مىيابد.
متأسفانه مىبينيم كه برخى افراد يا حتى بعضى دولتها به حمايت متجاوزان و ستمگران برمىخيزند و با صراحت اعتراف مىكنند كه اشتراك منافع آنها را دعوت به اين حمايت كرده است.در روايات اسلامى دربارۀ اين مسئله تأكيدهاى فراوانى شده است، چنان كه پيامبر اكرم(ص)فرمود:
«هنگامى كه روز قيامت برپاشود منادى ندا در مىدهد كجا هستند ستمكاران و كجا هستند ياوران آنها و كسانى كه خود را شبيه آنها ساختهاند؟-حتّى كسانى كه براى آنها قلمى تراشيدهاند و يا دواتى را ليقه[١]كردهاند-همۀ آنها را در تابوتى از آهن قرار مىدهند سپس در ميان جهنّم پرتاب مىشوند[٢]».(ج ٢٥٢/٤ و ٢٥٤.)
[*]...تَعٰاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوىٰ وَ لاٰ تَعٰاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوٰانِ ...مائده٢/.
[١] ليقه در لغت عرب به پارچه يا پنبۀ ابريشمى مىگويند كه در دوات مىگذارند تا مركب را به خودجذب كند و از ريزش آن جلوگيرى نمايد.
[٢] وسائل الشيعه،ج ١٣١/١٢.