شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٠١ - قُرِئ (اعراف٢٠٤/ )
آيۀ مورد بحث مىگويد:«هنگامى كه قرآن خوانده شود گوش فرادهيد و خاموش باشيد تا مشمول رحمت خدا شويد».
آيۀ فوق در سورۀ اعراف٢٠٤/ با بيان عظمت قرآن آغاز شده است،هرچند بعضى از مفسران براى نزول اين آيه، شأننزولهايى ذكر كردهاند از جمله اين كه ابن عباس و جمع ديگرى گفتهاند،مسلمانان در آغاز كار گاهى در نماز صحبت مىكردند و گاهى شخص تازهوارد ،به هنگامى كه نماز را شروع مىكرد،از ديگران سؤال مىكرد،چند ركعت نماز خواندهايد؟آنها هم جواب مىدادند فلان مقدار.آيۀ بالا نازل شد و آنها را از اين كار نهى كرد.
و نيز از زهرى نقل شده:هنگامى كه پيامبر(ص)تلاوت قرآن مىكرد،جوانى از انصار همراه او بلند قرآن مىخواند،آيه نازل شد و از اين كار نهى كرد.
به هر صورت قرآن در آيۀ فوق دستور مىدهد:هنگامى كه قرآن تلاوت مىشود، با توجه گوش دهيد و ساكت باشيد،شايد مشمول رحمت خدا گرديد.
در اين كه آيا اين سكوت و استماع به هنگام قرائت قرآن در تمام موارد است،يا منحصر به وقت نماز و هنگام قرائت امام جماعت،و يا به هنگامى كه امام در خطبه نماز جمعه تلاوت قرآن مىكند،در ميان مفسران گفتگو بسيار است و احاديث مختلفى در كتب حديث و تفسير در اين زمينه نقل شده است.
آنچه از ظاهر آيه استفاده مىشود اين است كه اين حكم،عمومى و همگانى است و مخصوص به حال معينى نيست،ولى روايات متعددى كه از پيشوايان اسلام نقل شده به اضافۀ اجماع و اتفاق علما بر عدم وجوب استماع در همه حال،دليل بر اين است كه اين حكم به صورت كلى يك حكم استحبابى است،يعنى شايسته و مستحب است كه در هركجا و در هر حال كسى قرآن را تلاوت كند،ديگران به احترام قرآن سكوت كنند و گوش جان فرادهند و پيام خدا را بشنوند و در زندگى خود از آن الهام گيرند،زيرا قرآن تنها كتاب قرائت نيست،بلكه كتاب فهم و درك و سپس عمل است.اين حكم مستحب به قدرى تأكيد دارد كه در بعضى از روايات از آن تعبير به واجب شده است.
در حديثى از امام صادق(ع)مىخوانيم كه فرمود:«بر تو واجب است كه در نماز و