شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٨٣ - قول زور چيست؟ (حج٣٠/ )
در حديثى از پيامبر گرامى اسلام(ص)مىخوانيم:«ايمان هيچ بندهاى از بندگان خدا به راستى نمىگرايد مگر اين كه قلبش مستقيم شود و قلبش مستقيم نمىشود مگر اين كه زبانش درست شود[١]».
جالب اين كه در حديث ديگرى از امام سجّاد(ع)آمده است كه«زبان هر انسانى همه روز صبح از اعضاى ديگر احوالپرسى مىكند و مىگويد:كيفَ اصْبَحتم؟چگونه صبح كرديد؟ همۀ آنها در پاسخ اين اظهار محبت زبان مىگويند:حال ما خوب است اگر تو بگذارى!،سپس اضافه مىكنند:تو را به خدا سوگند ما را رعايت كن(چرا كه)ما بهوسيلۀ تو ثواب مىبينيم و يا مجازات مىشويم[٢]».
در اين زمينه روايات بسيار است كه همگى حاكى از اهميّت فوقالعاده نقش زبان و اصلاح آن در اصلاح اخلاق و تهذيب نفوس انسانى است و به همين دليل در حديثى مىخوانيم:«هرگز پيامبر بر منبرش ننشست مگر اين كه اين آيه را تلاوت فرمود:اى كسانى كه ايمان آوردهايد تقواى الهى را پيشه كنيد و سخن حق و درست بگوييد»احزاب ٧٠/.(ج ٤٤٧/١٧ تا ٤٤٩.)
قول زور چيست؟:(حج٣٠/.)[*]
به معنى«سخن باطل و بىاساس »است.در پايان آيۀ مورد بحث،دو دستور مهم ديگر در رابطه با مراسم حج و مبارزه با سنتهاى جاهليت بيان شده،يكى اين كه مىگويد:
«از پليديها،از بتها اجتناب كنيد»و دستور دوم اين كه:«از سخن باطل و بىاساس بپرهيزيد»وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِحج٣٠/.
(١-تهمت زدن ٢-شهادت باطل ٣-اشاعه فحشا و نشر شايعات بىاساس ٤-خودستايى ٥-اصرار بىجا٦-خشونت در سخن ٧-ايذاء با زبان ٨-مذمت از كسى كه مستحق ذم نيست ٩-كفران نعمت بهوسيلۀ زبان١٠-تبليغ باطل.
[١] -بحار الانوار،ج ٧٨/٧١.
[٢] بحار الانوار،ج ٢٧٨/٧١.
[*]...فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثٰانِ وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ.حج٣٠/.