شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٣٦ - تَعْرُجُ (معارج٤/ )
اسلامى اعرابى نيستند.
حديث مشهور من لم يتفقَّه منكم فى الدين فهو اعرابىٌ.« هركس از شما از دين و آيين خود آگاه نشود،اعرابى است»كه از امام صادق(ع)نقل شده گواه روشن بر گفتار فوق است[١].
در خبر ديگرى مىخوانيم:من الكفر التعرّب بعد الهجرة.«تعرّب بعد از هجرت از شعب كفر است» و نيز از على(ع)در نهج البلاغه نقل شده كه گروهى از اصحاب عصيانگرش را مخاطب ساخته،فرمود:و اعلموا انّكم صرتم بعد الهجرة اعرابا.«بدانيد شما بعد از هجرت،اعرابى شديد![٢]» در دو حديث فوق اعرابى شدن نقطه مقابل«هجرت»قرار داده شده،و با توجه به اين كه مفهوم وسيع هجرت نيز جنبه مكانى ندارد،بلكه اساس آن انتقال فكر از محور كفر به محور ايمان است معنى اعرابى بودن نيز روشن مىشود،يعنى بازگشت از آداب و سنن اسلامى به«آداب و سنن جاهليت».(ج ٩٣/٨ و ٩٨.)
ع ر ج
تَعْرُجُ:(معارج٤/.)[*]
از مصدر«عُرُوج»به معنى«بالا رفتن»است.اين آيه مىگويد:
«فرشتگان و روح بهسوى او(خداوند)عروج مىكنند...»،مسلما منظور از«عروج فرشتگان»عروج جسمانى نيست،بلكه عروج روحانى است،يعنى آنها به مقام قرب خدا مىشتابند و در آن روز كه روز قيامت است آمادۀ گرفتن فرمان و اجراى آن مىباشند، همان گونه كه در تفسير آيۀ ١٧ سورۀ حاقه آمده كه منظور از جملۀ«وَ الْمَلَكُ عَلىٰ أَرْجٰائِهٰا...»
[١]تفسير نور الثقلين،ج ٢٥٤/٢.
[٢] نهج البلاغه،خطبه قاصعه.
[*]تَعْرُجُ الْمَلاٰئِكَةُ وَ الرُّوحُ إِلَيْهِ ...معارج٤/.