شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٨٠ - مُنفطر (مزمل١٨/)
فُطُور:(ملك٣/.)[*]
از مادّۀ«فطر»(بر وزن سطر)به معنى«شكافتن از طول»است و به معنى«شكستن» (مانند افطار روزه)و اختلاف و فساد نيز مىآيد.
آيۀ مورد بحث دلالت بر اين دارد كه هيچ نقص و خللى در جهان هستى وجود ندارد، مىفرمايد:«...بار ديگر نگاه كن و عالم را با دقت بنگر،آيا هيچ شكاف و خلل و اختلافى در جهان مشاهده مىكنى؟»هَلْ تَرىٰ مِنْ فُطُورٍملك٣/.منظور اين است كه هرچه انسان در جهان آفرينش دقت كند كمترين خلل و ناموزونى در آن نمىبيند.
با تمام عظمتى كه عالم هستى دارد هرچه هست نظم است و استحكام و انسجام و تركيبات حساب شده و قوانين دقيق،و اگر بىنظمى در گوشهاى از جهان راه مىيافت آن را به نابودى مىكشيد.از نظام عجيب و شگفتانگيزى كه بر يك دانۀ اتم و ذرات الكترون و پروتون حاكم است گرفته،تا نظامات حاكم بر كل منظومۀ شمسى و منظومههاى ديگر و كهكشانها،همه در سيطرۀ قوانين دقيقى قرار دارند كه آنها را در مسير خاصى پيش مىبرند.خلاصه همه جا قانون است و حساب و همه جا نظم است و برنامه.
(ج ٣٢٠/٢٤.)
مُنفطر:(مزمل١٨/)[**]
از«انفطار»به معنى«انشقاق و شكافتن»است و در اصل از مادّۀ«فطر»(بر وزن سطر) به معنى«شكافتن از طول»است.در آيۀ مورد بحث،روز وحشتناك قيامت را توصيف كرده،مىگويد:«در آن روز آسمان از هم شكافته مىشود و وعدۀ الهى تحقق مىيابد».
بسيارى از آيات قيامت و اشراط السّاعة(حوادثى كه در آستانۀ پايان جهان و آغاز رستاخيز صورت مىگيرد)حكايت از انفجارهاى عظيم و زلزلههاى شديد و دگرگونيهاى
[*]...فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرىٰ مِنْ فُطُورٍ.ملك٣/.
[**]اَلسَّمٰاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ كٰانَ وَعْدُهُ مَفْعُولاً.مزمل١٨/.