شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١١٤ - معدود (هود١٠٤/ )
عادّين:(مؤمنون١١٣/.)[*]
اسم فاعل به معنى«شمارندگان»و ريشۀ اصلى آن«عدد»است.
اين آيه به يكى ديگر از مجازاتهاى روانى دوزخيان اشاره مىكند و خداوند به صورت سرزنش به آنها مىفرمايد:
شما چند سال روى زمين توقف كرديد.آنها در اين مقايسه،زندگى دنيا را به قدرى كوتاه مىبينند كه در پاسخ مىگويند ما تنها بهاندازۀ يك روز،يا حتّى كمتر از آن، بهاندازۀ بعضى از يك روز،در دنيا توقف داشتيم.
در حقيقت عمرهاى طولانى در دنيا گويى لحظههاى زودگذرى هستند در برابر زندگى آخرت كه هم نعمتهايش جاويدان است و هم مجازاتهايش نامحدود.
سپس براى تأكيد سخن خود،يا براى اين كه پاسخ دقيقترى گفته باشند،عرض مىكنند:خداوندا«از آنها كه مىتوانند درست بشمارند و اعداد را در مقايسۀ با يكديگر بخوبى تشخيص دهند سؤال كن»فَسْئَلِ الْعٰادِّينَمؤمنون١١٣/.
ممكن است منظور از«عادّين»(شمرندگان)همان فرشتگانى باشد كه حساب و كتاب عمر آدميان و اعمال آنها را دقيقا نگاه داشتهاند،زيرا آنها بهتر و دقيقتر از هركس اين حساب را مىدانند.(ج ٣٤٢/١٤-٣٤٣.)
معدود:(هود١٠٤/.)[**]
اسم مفعول به معنى«شمردهشده »و ريشۀ اصلى آن«عدد»است.اين آيه،ناظر بر وقوع روز قيامت است،چنان كه در سورۀ تغابن آيۀ ٩ مىخوانيم:
«در آن روز كه روز جمع و اجتماع است همۀ شما را گردآورى مىكند و آن روزى
[*]قٰالُوا لَبِثْنٰا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْئَلِ الْعٰادِّينَ .«در پاسخ مىگويند:تنها بهاندازۀ يك روز ياقسمتى از يك روز؛از آنها كه مىتوانند بشمارند سؤال فرما»مؤمنون١١٣/.
[**]وَ مٰا نُؤَخِّرُهُ إِلاّٰ لِأَجَلٍ مَعْدُودٍ.«و ما روز قيامت را جز تا زمان محدودى تأخير نمىاندازيم»هود/١٠٤.