شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٨٥ - عَيْنَيْن (بلد٨/ )
عَين اليقين:(تكاثر٧/.)[*]
به اين معنى است كه انسان به مرحلۀ مشاهده مىرسد و با«چشم»خود مثلا آتش را مشاهده مىكند.به عبارت ديگر،ديدن و دريافتن چيزى به چشم است يا كيفيت و ماهيت چيزى را به يقين دريافتن با ديدن آن به چشم،و بايد توجه داشت كه علاوه بر عين اليقين دو مرحلۀ ديگر براى يقين ذكر كردهاند و آن عبارت است از علم اليقين و حق اليقين.
علم اليقين آن است كه انسان از دلايل مختلف به چيزى ايمان آورد مانند كسى كه با مشاهدۀ دود ايمان به وجود آتش پيدا مىكند.و حق اليقين همانند كسى است كه وارد در آتش شود و سوزش آن را لمس كند و به صفات آتش متصف گردد و اين بالاترين مرحلۀ يقين است.(ج ٢٨٥/٢٧.)
عَيْنَيْن:(بلد٨/.)[**]
به صورت تثنيه آمده و به معنى«دو چشم»است.خداوند در اين آيۀ كوتاه به يكى از عظيمترين نعمتهاى خود كه نعمت چشمهاست اشاره كرده،مىفرمايد:«آيا ما براى اين انسان دو چشم قرار نداديم؟».
«چشم»مهمترين وسيلۀ ارتباط انسان با جهان خارج است،شگفتيهاى چشم به اندازهاى است كه براستى انسان را به خضوع در مقابل خالق آن وامىدارد.طبقات هفتگانۀ چشم كه به نامهاى صلبيه(قرنيه)مشيميه،عنبيه،جلديه،زلاليه،زجاجيه و شبكيه ناميده شده،هركدام ساختمان عجيب و ظريف و شگفتانگيزى دارد كه قوانين فيزيكى و شيميايى مربوط به نور و آيينهها به دقيقترين وجهى در آنها رعايت شده،به طورى كه پيشرفتهترين دوربينهاى دقيق عكاسى در برابر آن موجود بىارزشى است و براستى اگر در
[*]لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَثُمَّ لَتَرَوُنَّهٰا عَيْنَ الْيَقِينِ .«شما قطعا جهنم را خواهيد ديد،سپس(با ورود در آن)آن را به عين اليقين مشاهده خواهيد كرد»تكاثر٦/ و ٧.
[**]أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ .بلد٨/.