شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٩ - ظهير (قصص١٧/ )
ظاهر:(كهف٢٢/.)[*]
به معنى«غالب و مسلط و پيروز»و جمع آن«ظاهرين»( غلبهكنندگان)است.
آيۀ مورد بحث دربارۀ تعداد اصحاب كهف سخن مىگويد كه هر گروهى چيزى مىگفتند.خداوند به پيامبر(ص)مىفرمايد:
«... دربارۀ آنها جز با دليل سخن مگوى...»يعنى تو بايد به اتكاى وحى الهى با آنها سخن بگويى،زيرا محكمترين دليل در اين زمينه همين دليل است و بنابراين از احدى از آنها كه بدون دليل سخن مىگويند دربارۀ تعداد اصحاب كهف سؤال نكن.
بنابراين جملۀ:فَلاٰ تُمٰارِ فِيهِمْ إِلاّٰ مِرٰاءً ظٰاهِراً،در آيۀ مورد بحث مفهومش اين است كه آنچنان با آنها منطقى و مستدل سخن بگو كه برترى منطق تو آشكار شود.
اين احتمال را نيز بعضى در تفسير آيه گفتهاند كه به طور«خصوصى»با مخالفان لجوج بحث و گفتگو نكن چرا كه هرچه بگويى تحريفش مىكنند،بلكه آشكارا و در حضور مردم گفتگو كن،تا نتوانند حقيقت را تحريف يا انكار كنند.(ج ٣٨٤/١٢.)
ظهير:(قصص١٧/.)[**]
به معنى«پشتيبان و ياور»است.در اين آيه موسى(ع)به پروردگار مىگويد:به شكرانه اين نعمت كه مرا مشمول عفو خود قرار دادى و در چنگال دشمنان گرفتار نساختى، و به شكرانه تمام نعمتهايى كه از آغاز تاكنون به من مرحمت كردى من هرگز پشتيبانى از مجرمان نخواهم كرد و يار ستمگران نخواهم بودفَلَنْ أَكُونَ ظَهِيراً لِلْمُجْرِمِينَ)قصص١٧/.
بلكه هميشه به يارى مظلومان و رنجديدگان خواهم شتافت.منظورش از اين جمله
[*]..فَلاٰ تُمٰارِ فِيهِمْ إِلاّٰ مِرٰاءً ظٰاهِراً...«...بنابراين دربارۀ آنها جز با دليل سخن مگوى...»كهف٢٢/.
[**]قٰالَ رَبِّ بِمٰا أَنْعَمْتَ عَلَيَّ فَلَنْ أَكُونَ ظَهِيراً لِلْمُجْرِمِينَ .«(موسى)عرض كرد پروردگارا،به شكرانۀنعمتى كه به من دادى من هرگز پشتيبان مجرمان نخواهم بود»قصص١٧/.