شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢١ - اعتَدى١٦٤٨ (بقره١٩٤/ )
«معدن»كه جايگاه بقاى مواد خاصى است اين كلمه اطلاق مىشود.بنابراين مفهوم«عدن» با«خلود»شباهت دارد و اين مفهوم را مىرساند كه ساكنان آن هميشه در آن«مقيم»خواهند بود.
توصيف به عدن كه به معنى«هميشگى و جاودانى»است دليل بر اين است كه بهشت همچون باغها و نعمتهاى اين جهان نيست كه زائل شدنى باشد،زيرا چيزى كه انسان را در رابطه با نعمتهاى بزرگ اين جهان نگران مىسازد اين است كه همۀ آنها سرانجام زوال پذيرند،امّا اين نگرانى در مورد نعمتهاى بهشتى وجود ندارد.
بنابراين«جَنّٰاتِ عَدْنٍ»محل خاصى از بهشت پروردگار است كه بر ساير باغهاى بهشت امتياز دارد[*].
اين امتياز را در حديثى از پيامبر اكرم(ص)چنين مىخوانيم:
عدنٌ دار اللّه الَّتى لم ترها عينٌ و لم يخطر على قلب بشر،لا يسكنها غير ثلاثة النَّبيين و الصديقين و الشُّهداء.«عدن آن خانۀ پروردگار است كه هيچ چشمى آن را نديده و به فكر كسى خطور نكرده و تنها سه گروه در آن ساكن مىشوند:پيامبران،صدّيقان(آنها كه پيامبران را تصديق كردند و از آنها حمايت كردند)و شهيدان[١]».(ج ٣٨/٨.)
ع د و
اعتَدىٰ:(بقره١٩٤/.)[**]
از مصدر«اعتداء»به معنى«از حدّ درگذشتن و تعدّى و ستم كردن»است ريشۀ اصلى آن«عدو»و به همان معنى است.در اين آيه يك دستور كلى و عمومى صادر شده و آن مقابله به مثل است،مىفرمايد:«... هركس به شما تجاوز كرد، بهمانند آن به او تعدى كنيد...»
[*]پيرامون واژۀ«عَدْن»نظير آنچه در بالا گفته شد در تفسير نمونه،جلد ١٩٥/١٠-١٩٦،جلد١٠٥/١٣،جلد ٢٦٨/١٨،جلد ٣١٥/١٩ بحث و گفتگو شده است.
[١] مجمع البيان،ذيل آيۀ مورد بحث.
[**]...فَمَنِ اعْتَدىٰ عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدىٰ عَلَيْكُمْ ...بقره١٩٤/.