شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٧٧ - قَدَّرَهُ (عبس١٩/ )
مىفرمايد:«خداوند اين انسان را ازچه چيز آفريده؟او را از نطفهاى ناچيز و بىارزش آفريد،سپس او را اندازهگيرى كرد و موزون ساخت»فَقَدَّرَهُعبس١٨/ و ١٩.
چرا اين انسان به اصل خلقت خود نمىانديشد؟و ناچيز بودن مبدأ اصلى خود را فراموش مىكند،وانگهى چرا قدرت خداوند در آفرينش اين موجود بديع از آن نطفۀ ناچيز را نمىنگرد؟كه دقت در همين آفرينش انسان از نطفه و اندازهگيرى تمام ابعاد وجودى او،اعضاى پيكرش،استعدادهايش و نيازهايش خود بهترين دليل براى خداشناسى و معرفة اللّه است.
گفتيم كه جملۀ قَدَّرَهُ در آيه فوق از مادّۀ«تقدير»به معنى اندازه گيرى و موزون ساختن است،زيرا مىدانيم در ساختمان وجود انسان بيش از بيست نوع فلز و شبه فلز به كار رفته كه هركدام از نظر كميت و كيفيت،اندازۀ معينى دارد كه اگر كموبيشى در آن رخ دهد نظام وجود انسان به هم مىريزد؛از اين گذشته كيفيت ساختمان اعضاى بدن و تناسب و ارتباطهاى آنها با يكديگر،اندازههاى دقيقى دارد و نيز استعدادها و غرايز و اميالى كه در فرد انسان و در مجموعۀ جهان بشريت،نهفته است،بايد طبق حساب خاصى باشد تا سعادت بشر را تأمين كند.
خداوند كسى است كه تمام اين اندازهگيريها را در آن نطفۀ بىارزش انجام داد، نطفهاى كه به قدرى كوچك است كه اگر به تعداد تمام افراد انسانها از سلول اصلى حيات كه شناور در آب نطفه است در يك جا جمع شود بيش از يك انگشتانه را پر نمىكند.آرى خداوند در چنين موجود خرد و صغير اينهمه بدائع و نقوش را ترسيم كرد و به وديعت نهاد.
بعضى«تقدير»را به معنى«آماده ساختن»معنى كردهاند.
اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور از«تقدير»ايجاد قدرت در اين نطفۀ ناچيز است، چه بزرگ است آن خدايى كه اين موجود ضعيف را اينهمه قدرت و توانايى بخشيد كه مىتواند آسمان و زمين و اعماق درياها را جولانگاه خود قرار دهد و همۀ نيروهاى محيط خود را مسخّر فرمان خويش سازد.
«راغب»در كتاب مفردات مىگويد:قدره بالتشديد:اعطاه القدرة يقال قدرنى اللّه على