نيرومندى براى حركت به‌سوى انجام وظيفه بيشتر و بهتر است،همان ترسى كه به‌سان يك پليس نيرومند از درون،انسان را كنترل مى‌كند و بى‌آنكه مأمور و مراقبى داشته باشد وظايف خود را به نحو احسن انجام مى‌دهد و در عين حال خود را در پيشگاه خدا مقصر مى‌شمرد.

(٥)پنجمين صفت ممتاز «عباد الرّحمن»،اعتدال و دورى از هرگونه افراط و تفريط در كارها مخصوصا در مسئله انفاق است،آنجا كه مى‌فرمايد:«آنها كسانى هستند كه به هنگام انفاق نه اسراف مى‌كنند و نه سختگيرى،بلكه در ميان اين دو حد اعتدالى را رعايت مى‌كنند[*]».

جالب اين كه اصل انفاق كردن را مسلّم مى‌گيرد به طورى كه نياز به ذكر نداشته باشد، چرا كه انفاق يكى از وظايف حتمى هر انسانى است،لذا سخن را روى كيفيت انفاق آنان مى‌برد و مى‌گويد:انفاقى عادلانه و دور از هرگونه اسراف و سختگيرى دارند،نه آن‌چنان بذل و بخششى كنند كه زن و فرزندشان گرسنه بمانند و نه آن‌چنان سختگير باشند كه ديگران از مواهب آنها بهره نگيرند.

(٦)ششمين ويژگى «عباد الرحمن» كه در آيات مورد بحث آمده،توحيد خالص است كه آنها را از هرگونه شرك و دوگانه و يا چندگانه‌پرستى دور مى‌سازد،مى‌فرمايد:«آنها كسانى هستند كه معبود ديگرى را با خداوند نمى‌خوانند[**]».

نور توحيد سراسر قلب آنها و زندگى فردى و اجتماعى‌شان را روشن ساخته و تيرگى و ظلمت شرك،از آسمان فكر و روح آنها بكلى كنار رفته و رخت بربسته است.

٧)هفتمين صفت،پاكى آنها از آلودگى به خون بى‌گناهان است:«آنها هرگز انسانى را كه خداوند خونش را حرام شمرده،جز به حق،به قتل نمى‌رسانند[***]».

٨)هشتمين وصف آنها اين است كه:دامان عفّتشان هرگز آلوده نمى‌شود«و زنا نمى‌كنند[****]».

[*]وَ الَّذِينَ إِذٰا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كٰانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوٰاماً.فرقان٦٧/.

[**]وَ الَّذِينَ لاٰ يَدْعُونَ مَعَ اللّٰهِ إِلٰهاً آخَرَ...فرقان٦٨/.

[***]...وَ لاٰ يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللّٰهُ إِلاّٰ بِالْحَقِّ ...فرقان٦٨/.

[****]...وَ لاٰ يَزْنُونَ ...فرقان٦٨/.