شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٦١ - يقتل (نساء٩٣/ )
منظور از قتل مؤمن در آيهاى كه گذشت(نساء٩٣/.)اين است كه انسانى را به خاطر ايمان داشتن به قتل برساند و يا كشتن او را مباح بشمرد،روشن است كه چنين قتل،نشانۀ كفر قاتل است و لازمۀ آن خلود در عذاب مىباشد.
حديثى از امام صادق(ع)نيز به اين مضمون نقل شده است[١].
اين احتمال نيز هست كه قتل افراد با ايمان و بىگناه سبب شود كه انسان،بىايمان از دنيا برود و توفيق توبه نصيب او نشود و به خاطر همين موضوع گرفتار عذاب جاويدان شود.
اين هم ممكن است كه منظور از خلود،در آيۀ مورد بحث(نساء٩٣/)،عذاب بسيار طولانى باشد،نه عذاب جاويدان.
سؤال ديگرى نيز در اين جا مطرح مىشود كه اصولا قتل عمد آيا قابل توبه مىباشد؟ جمعى از مفسران،صريحا پاسخ منفى به اين سؤال مىدهند و مىگويند:قتل نفس طبق آيۀ مورد بحث اصلا قابل توبه نيست و در پارهاى از روايات كه در ذيل آيه وارد شده است نيز اشاره به اين معنى شده كه:لا تَوبَة لَهُ.
ولى آنچه از روح تعليمات اسلام و روايات پيشوايان بزرگ دينى و فلسفه توبه كه پايه تربيت و حفظ از گناه در آيندۀ زندگى است استفاده مىشود اين است كه هيچ گناهى نيست كه قابل توبه نباشد،اگرچه توبۀ پارهاى از گناهان،بسيار سخت و شرايط سنگين دارد، قرآن مجيد مىگويد:
إِنَّ اللّٰهَ لاٰ يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مٰا دُونَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَشٰاءُ...«خداوند تنها گناه شرك را نمىبخشد،امّا غير آن را براى هركس بخواهد و صلاح ببيند خواهد بخشيد...»نساء ٤٨/.
در ذيل اين آيه در جاى خود اشاره شده است كه اين آيه دربارۀ آمرزش گناهان از طريق شفاعت و مانند آن سخن مىگويد و الّا گناه شرك،با توبه كردن و بازگشت بهسوى توحيد
[١]در كتاب كافى و تفسير عياشى در ذيل آيۀ ٩٣ سورۀ نساء،از امام صادق(ع)چنين نقل شده كهفرمود:من قتل مؤمنا على دينه فذلك المتعمد الذى قال الله تعالى عز و جل فى كتابه،و اعدله عذابا عظيما.