شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٤١ - مسئله معراج
سنت نقل شده و مفاد آنها سير پيامبر(ص)از مكه به بيت المقدس و ازآنجا به آسمانهاست» شيخ عبد العزيز بن عبد الله كه از علماى متعصب وهابى معاصر است در كتاب التحذير من البدع مىگويد:«شك نيست كه اسراء و معراج از نشانههاى بزرگى است كه دلالت بر صدق پيامبر(ص)و بلندى مقام و منزلت او مىكند»تا آنجا كه مىگويد:«اخبار متواتر از پيامبر(ص)نقل شده كه خدا او را به آسمانها برد و درهاى آسمان را به روى او گشود[١]» ذكر اين نكته كاملا ضرورت دارد كه در لابلاى روايات معراج احاديث مجعول يا ضعيفى به چشم مىخورد كه بههيچوجه قابل قبول نيست،لذا مفسر بزرگ مرحوم طبرسى احاديث معراج را به چهار گروه تقسيم كرده است:
١-رواياتى كه به حكم تواتر قطعى است،مانند اصل موضوع معراج.
٢-احاديثى كه قبول آنها هيچ مانع عقلى ندارد و در روايات به آن تصريح شده است، مانند مشاهدۀ بسيارى از آيات عظمت خدا در پهنۀ آسمان.
٣-رواياتى كه با ضوابط اصولى كه در دست داريم مخالف است،ولى مىتوان آنها را توجيه كرد،مانند احاديثى كه مىگويد پيامبر(ص)در آسمانها جمعى را در بهشت و گروهى را در دوزخ ديد كه بايد گفت منظور مشاهدۀ صفات بهشتيان و دوزخيان بوده است (يا بهشت و دوزخ برزخى).
٤-رواياتى كه مشتمل بر امور نامعقول و باطل مىباشد و وضع آنها گواه روشنى بر ساختگى بودن آنهاست،مانند رواياتى كه مىگويد پيامبر(ص)خدا را آشكارا ديد،با او سخن گفت و با او نشست كه با هيچ منطقى سازگار نمىباشد بلكه مخالف دليل عقل و نقل است و بدون شك اين گونه روايات مجعول است.
در تاريخ وقوع معراج در ميان مورخان اسلامى اختلاف نظر است،بعضى آن را در سال دهم بعثت شب بيست و هفتم ماه رجب دانسته و بعضى آن را در سال دوازدهم شب
[١]التحذير،ص ٧.