شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٩١ - (ج ٤٢٢/٩-٤٢٣)اعتَبروا (حشر٢/ )
وسيلۀ كشتى و يا وسيلۀ پل است و«تعبير»به گزاردن خواب اختصاص دارد و اين واژه، اخصّ از واژۀ«تأويل»است،زيرا تأويل دربارۀ خواب و غير خواب گفته مىشود.آيۀ مورد بحث ناظر به رؤياى پادشاه مصر است كه در خواب مىبيند هفت گاو چاق را كه هفت گاو لاغر آنها را مىخورند و هفت خوشه سبز و هفت خوشه خشكيده كه خشكيدهها بر سبزها مىپيچند و آنها را از بين مىبرند.پادشاه مصر به مشاوران خود مىگويد:«...اى جمعيت اشراف!دربارۀ خواب من نظر دهيد اگر خواب را تعبير مىكنيد»...إِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيٰا تَعْبُرُونَيوسف٤٣/.
ولى حواشى سلطان بلا فاصله اظهار داشتند كه اينها خوابهاى پريشان(اضغاث احلام) است و ما به تعبير اين گونه خوابهاى پريشان آشنا نيستيم.
ذكر اين نكته نيز لازم است كه اظهار ناتوانى آنها واقعا به خاطر آن بوده كه مفهوم واقعى اين خواب براى آنها روشن نبود و لذا آن را جزء خوابهاى پريشان محسوب داشتند، چه اين كه خوابها را بر دو گونه تقسيم مىكردند:خوابهاى معنىدار كه قابل تعبير بود و خوابهاى پريشان و بىمعنى كه تعبيرى براى آن نداشتند و آن را نتيجه فعاليت قوۀ خيال مىدانستند،بخلاف خوابهاى گروه اول كه آن را نتيجۀ تماس روح با عوالم غيبى مىديدند.
(ج ٤٢٢/٩-٤٢٣)اعتَبروا:(حشر٢/.)[*]
از«اعتبار»و در اصل از«عبور»گرفته شده كه به معنى گذشتن از چيزى است بهسوى چيز ديگر.و اين كه به اشك چشم«عبرة»گفته مىشود به خاطر عبور قطرات اشك از چشم است و كلمۀ«عبارت»را ازاينرو عبارت مىگويند كه مطالب و مفاهيم را از كسى به ديگرى منتقل مىكند و اطلاع«تعبير خواب»بر تفسير محتواى آن به خاطر اين است كه انسان را از ظاهر به باطن آن منتقل مىسازد.و به همين مناسبت به حوادثى كه به انسان پند مىدهد«عبرت»مىگويند،چرا كه انسان را به يك سلسله تعاليم كلى رهنمون مىشود و از
[*]..فَاعْتَبِرُوا يٰا أُولِي الْأَبْصٰارِ.«پس عبرت بگيريد اى صاحبان چشم»حشر٢/.