شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٨٤ - عبد (ذاريات٥٦/ )
ع ب ث
تَبعَثُونَ:(شعراء١٢٨/.)[*]
از مادّۀ«عبث»(بر وزن قفس)به معنى كارى است كه هدف صحيح در آن تعقيب نمىشود و به عبارت ديگر،پرداختن به كارى بىآنكه مقصود و هدف صحيحى در نظر باشد.
در اين آيه،هود به قومش خطاب مىكند و به انتقاد از كژيها و اعمال نادرست آنها مىپردازد و چند موضوع را به آنها يادآور مىشود،از جمله در لباس استفهام انكارى به آنها مىگويد:«آيا شما بر هر نقطۀ بلند و مكان مرتفعى نشانهاى و بنايى از روى هوا و هوس مىسازيد كه بر ديگران تفاخر كنيد و قدرت و نيروى خود را به رخ بكشيد؟!»شعراء١٢٨/.
در آيۀ ١١٥ سورۀ مؤمنون به واژۀ«عبث»بر مىخوريم،آنجا كه مىگويد:
أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّمٰا خَلَقْنٰاكُمْ عَبَثاً...«آيا گمان كرديد كه شما را بيهوده آفريدهايم!...»(ج ٢٩٢/١٥.)
ع ب د
«لِيَعْبُدُون»
عبد:(ذاريات٥٦/.)[**]
در لغت گاهى به موجودى كه تحت تسلط و فرمان ديگرى است و در برابر آن خاضع است گفته شده،از جمله به جادهاى كه مرتبا از آن رفت و آمد مىكنند«معبد»(بر وزن مقدّم)
[*]أَ تَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ آيَةً تَعْبَثُونَ .شعراء١٢٨/.
[**]وَ مٰا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاّٰ لِيَعْبُدُونِ .«من جن و انس را نيافريدم جز براى اين كه عبادتم كنند(و از اين طريق تكامل يابند و به من نزديك شوند)»ذاريات٥٦/.