شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٨١٢ - قائِلُون (اعراف٤/ )
مىفرستيم كه همواره قرين او باشد و شياطين آنها را از راه خدا بازمىدارند در حالى كه گمان مىكنند هدايت يافتهاند» براستى هنگامى كه به جمع ظالمان و مفسدان و تبهكاران نظر مىافكنيم جاى پاى اين شياطين را در زندگى آنها بخوبى مشاهده مىكنيم و قابل توجه اين كه جملۀ«نقيّض»با توجه به مفهوم لغوى آن،هم دلالت بر استيلاى شياطين دارد و هم قرين بودن آنها و بايد توجه داشت كه شياطين از اين گونه افراد هرگز جدا نمىباشند.
بعضى از مفسران احتمال دادهاند كه«شياطين»در اين جا معنى وسيعى دارد كه حتّى شياطين انس را شامل مىشود و آن را اشاره به رؤسا و سردمداران ضلالت دانستهاند كه مستولى و مسلّط بر غافلان از ياد خدا مىشوند و با آنها قرين هستند و اين توسعه بعيد نيست.(ج ٢٦١/٢٠،ج ٦٤/٢١-٦٥.)
قىل
قائِلُون:(اعراف٤/.)[*]
جمع«قائل»(اسم فاعل)در اصل از مادّۀ«قيلولة»به معنى«خواب نيمروز»و يا به معنى«استراحت در نيمروز»است و در اصل به معنى«راحتى»است و بعضى اين«راحتى» را در گرماى شديد گفتهاند،زيرا غير آن را«نوم»ناميدهاند و لذا«پس گرفتن»جنسى كه فروخته شده«اقاله»[**]گفتهاند،چرا كه طرف را از نگرانى راحت مىكند.
آيۀ مورد بحث،چگونگى هلاكت كسانى را كه از تعليمات انبيا سرپيچى مىكنند و به جاى اصلاح خويش به فساد مىپردازند تشريح مىكند و اشاره به اين دارد كه نگاهى به زندگانى اقوام پيشين بيفكنيد و ببينيد«چقدر از شهرها و آباديها را ويران كرديم و مردم فاسد
[*]وَ كَمْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنٰاهٰا فَجٰاءَهٰا بَأْسُنٰا بَيٰاتاً أَوْ هُمْ قٰائِلُونَ .«چه بسيار شهرها و آباديها كه آنها را(براثر گناه فراوان)هلاك كرديم و عذاب ما شبهنگام يا در روز هنگامى كه استراحت كرده بودند به سراغشانآمد»اعراف٤/.
[**] اقاله:فسخ كردن بيع،پس خواندن و بر هم زدن معامله.