شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٩٣ - مقام و مقام كريم (دخان٢٦/ )
انجام طواف به نزديك آن مىروند و نماز طواف بهجامىآورند .
و همچنين پيرامون همين مطلب،در آيۀ ٩٧ سورۀ آل عمران آمده است:فِيهِ آيٰاتٌ بَيِّنٰاتٌ مَقٰامُ إِبْرٰاهِيمَ ...«در آن نشانههاى روشن است(از جمله)مقام ابراهيم».
آرى در اين خانه(كعبه،خانۀ خدا)نشانههاى روشنى از خداپرستى و توحيد و معنويت به چشم مىخورد و دوام و بقاى آن در طول تاريخ در برابر دشمنان نيرومندى كه قصد نابود ساختن آن را داشتند يكى از اين نشانههاست،آثارى كه از پيامبر بزرگى همچون ابراهيم(ع)در كنار آن باقى مانده مانند زمزم،صفا،مروه،ركن[١]،حطيم[٢]،حجر الاسود، حجر اسماعيل[٣]كه هركدام تاريخ مجسمى از قرون و اعصار گذشته است و روشنگر خاطرههاى عظيم و جاويدان مىباشد،از ديگر نشانههاست.
از ميان اين نشانههاى روشن،مقام ابراهيم بخصوص ذكر شده،زيرا محلى است كه در آن ابراهيم ايستاد،به خاطر بناى كعبه و يا به خاطر انجام مراسم حج و يا براى دعوت عمومى مردم به قصد انجام دادن اين مراسم بزرگ،و در هر حال از مهمترين آيات مزبور است و خاطرات بىنظيرى از فداكاريها،اخلاصها و اجتماعها را زنده مىكند.
در اين كه منظور از مقام ابراهيم خصوص آن نقطهاى است كه هم اكنون سنگ مخصوصى كه اثر پاى ابراهيم برآن نمايان است در آنجاست،يا منظور از آن تمام«حرم مكه»و يا تمام«مواقف حج»است،-همانطور كه در بالا اشاره شد-در ميان مفسران گفتگوست،ولى در روايتى كه از امام صادق(ع)در كتاب كافى نقل شده،اشاره به همان احتمال اول شده است.
و امّا مقام كريم،در آيۀ ٢٦ سورۀ دخان:وَ زُرُوعٍ وَ مَقٰامٍ كَرِيمٍ .«و زراعتها و قصرهاى جالب و زيبا و پرارزش».
اين آيه مربوط به ماجراهاى عبرتانگيزى است كه بعد از غرق شدن فرعون و
[١]-هريك از جوانب چهارگانه كعبه را«ركن»مىنامند.
[٢] -حطيم:به فاصلۀ ميان حجر الاسود و در خانه كعبه گفته مىشود به اين جهت به آن حطيم مىگويندكه ازدحام در آنجا بسيار شديد است و محل توبۀ آدم بوده است.
[٣] -حجر اسماعيل:محل خاصى است كه به صورت يك قوس در ضلع شمال غربى كعبه ساخته شده.