شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٨٢ - قول سَديد (احزاب٧٠/ )
قول سَديد:(احزاب٧٠/.)[*]
به معنى«گفتار محكم و استوار»و خللناپذير و موافق حق و واقع است،سخنى است كه همچون يك سد محكم جلو امواج فساد و باطل را مىگيرد و اگر بعضى از مفسران آن را به معنى«صواب»و بعضى به معنى«خالص بودن از كذب و لغو»يا«هماهنگ بودن ظاهر و باطن»و يا«صلاح و رشاد»و مانند آن تفسير كردهاند همه به معنى جامع فوق برمىگردد.
آيۀ مورد بحث،مؤمنان را به«قول سديد»و گفتار حق سفارش مىكند،مىگويد:
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد تقواى الهى پيشه كنيد و سخن حق و درست بگوييد»وَ قُولُوا قَوْلاً سَدِيداًاحزاب٧٠/.
آيۀ بعد نتيجۀ«قول سديد»و سخن حق را چنين بيان مىفرمايد:«خداوند به خاطر تقوا و گفتار حق،اعمال شما را اصلاح مىكند و گناهان شما را مىبخشد...»احزاب٧١/.
در حقيقت تقوا پايۀ اصلاح زبان و سرچشمۀ گفتار حق است و گفتار حق يكى از عوامل مؤثر اصلاح اعمال،و اصلاح اعمال سبب آمرزش گناهان است،چرا كه...إِنَّ الْحَسَنٰاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئٰاتِ ...«اعمال نيك،گناهان را از بين مىبرند.»(هود١١٤/).
علماى اخلاق گفتهاند:زبان پربركتترين عضو بدن و مؤثرترين وسيلۀ طاعت و هدايت و اصلاح است و در عين حال خطرناكترين و پرگناهترين عضو بدن محسوب مىشود تا آنجا كه حدود سى گناه كبيره از همين عضو كوچك صادر مىشود[١].
[*]يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَ قُولُوا قَوْلاً سَدِيداً.احزاب٧٠/.
[١] غزالى در احياء العلوم،بيست گناه كبيره يا انحراف را كه از زبان سر مىزند برشمرده است كهعبارتند از:دروغ،غيبت،سخن چينى،نفاق در سخن(ذو اللسانين بودن)،مدح بىجا ،بدزبانى و دشنام،غنا و اشعار نادرست،افراط،در مزاح،سخريه و استهزاء،افشاى اسرار ديگران،وعده خلاف،لعن نابجا،خصومت و نزاع،جدال و مراء،گفتگو در امور باطل،پرحرفى ،گفتگو در امورى كه به انسان مربوطنيست،وصف مجالس شراب و قمار و گناه،سؤال و جستجو از مسائلى كه از عهده درك انسان بيروناست،تصنع و تكلف در سخن.و ما،ده موضوع مهمّ ديگر برآن افزودهايم: