شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٦٤ - قانطين (حجر٥٥/ )
آزمون و امتحان و يا نتيجۀ اعمال خود محسوب مىدارند.
بنابراين مىتوان گفت كه افراد بىايمان در ميان غرور و يأس دست و پا مىزنند و افراد با ايمان در ميان شكر و صبر قرار دارند.
ضمنا از اين آيه بخوبى استفاده مىشود كه لااقل،بخشى از مصائب و گرفتاريهايى كه دامان انسان را مىگيرد نتيجۀ اعمال و گناهان اوست،خدا مىخواهد به اين وسيله به آنها هشدار دهد و آنان را پاك كند و بهسوى خود آورد.
در اين آيه،سخن از بازتابهاى معاصى انسان است و يأس ناشى از آن،زيرا بعضى افراد چنانند كه اگر عمل نيكى انجام دهند مغرور مىشوند و خود را مصون از عذاب الهى مىشمرند و هنگامى كه كار بدى انجام دهند و عكسالعملش دامن آنها را بگيرد،يأس از رحمت خدا سراسر وجودشان را احاطه مىكند،بنابراين هم آن عجب و غرور مذموم است و هم اين يأس و نوميدى از رحمت خدا...(ج ٤٣٥/١٦ تا ٤٣٧.)
قانطين:(حجر٥٥/.)[*]
جمع«قانط»به معنى«نااميد و مأيوس»و«قانطين»به معنى«مأيوسان و نااميدان» است.
هنگامى كه فرشتگان بر ابراهيم(ع)وارد شدند،«گفتند تو را به حق بشارت داديم،از مأيوسان مباش»فَلاٰ تَكُنْ مِنَ الْقٰانِطِينَحجر٥٥/.ولى ابراهيم بزودى اين فكر را از آنها دور ساخت كه يأس و نوميدى از رحمت خدا بر او چيره شده باشد،بلكه تنها تعجبش روى حساب موازين طبيعى است،لذا با صراحت«گفت:چه كسى از رحمت پروردگارش مأيوس مىشود جز گمراهان؟»قٰالَ وَ مَنْ يَقْنَطُ مِنْ رَحْمَةِ رَبِّهِ إِلاَّ الضّٰالُّونَحجر٥٦/.
منظور از بشارت فرشتگان به ابراهيم(ع)تولد فرزندى دانا به نام«اسحاق»است كه با توجه به آيات ديگر قرآن،هنگامى كه فرشتگان اين بشارت را به ابراهيم دادند،همسر
[*]قٰالُوا بَشَّرْنٰاكَ بِالْحَقِّ فَلاٰ تَكُنْ مِنَ الْقٰانِطِينَ .حجر٥٥/.