شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٠٧ - قطر (كهف٩٦/ )
از جملۀ اين كه:منظور از«قاضية»مرگ نخستين است،يعنى اىكاش آن زمان كه در دنيا مرديم ديگر زنده نمىشديم.اين در حالى است كه در دنيا چيزى ناخوشايندتر از مرگ در نظر او نبود،ولى در قيامت آرزو مىكند اىكاش آن مرگ ادامه مىيافت.
بعضى نيز آن را ناظر به«نفخۀ صور»اوّل دانستهاند كه از آن تعبير به«قارعة»نيز شده است،يعنى اىكاش نفخۀ دومى در كار نبود،ولى تفسيرى كه در آغاز گفتيم از همه مناسبتر است.
در آيۀ ٧١ سورۀ مريم به واژۀ«مَقضىّ»بر مىخوريم كه به معنى«تمام شده و پايان يافته»آمده،آنجا كه مىگويد:وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلاّٰ وٰارِدُهٰا كٰانَ عَلىٰ رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا.«و همۀ شما(بدون استثنا)وارد جهنّم مىشويد،اين امرى است حتمى و فرمانى است قطعى(و پايان يافته)از پروردگارتان»حَتْماً مَقْضِيًّامريم٧١/.و بلا فاصله در آيۀ بعد مىگويد:
«سپس آنها را كه تقوا پيشه كردند از آن رهايى مىبخشيم و ظالمان را در حالى كه(از ضعف و ذلت)به زانو درآمدهاند در آن رها مىكنيم»مريم٧٢/.(ج ١١٧/١٣،ج ٤٦٢/٢٤.)
ق ط ر
قطر:(كهف٩٦/.)[*]
بر وزن«ذكر»به معنى«مس و مس گداخته»است،بعضى از مفسران آن را به انواع مختلف فلزات،بخصوص«روى مذاب»تفسير كردهاند كه خلاف معروف است.
به هر حال با توجه به آيۀ مورد بحث،ذو القرنين براى ساختن سدّ آخرين دستور را صادر كرد و«گفت:براى من مس ذوب شده بياوريد تا به روى اين سدّ بريزم»و به اين ترتيب مجموعۀ آن سدّ آهنين را با لايهاى از مس ذوب شده پوشانيد و آن را از نفوذ هوا و پوسيدن حفظ كرد.
[*]...قٰالَ آتُونِي أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْراً.«...گفت مس ذوب شده براى من بياوريد تا بر روى اين سدّبريزم»كهف٩٦/.