شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٨٩ - مقصورات (الرحمن٧٢/ )
در آيۀ ٥٦ سورۀ«الرحمن»مىخوانيم:فِيهِنَّ قٰاصِرٰاتُ الطَّرْفِ ١...«در باغهاى بهشتى زنانى هستند كه جز به همسران خود چشم ندوخته و جز به آنها عشق نمىورزند».
از«ابو ذر»نقل شده است كه«همسر بهشتى به شوهرش مىگويد:سوگند به عزت پروردگارم كه در بهشت چيزى را بهتر از تو نمىيابم،سپاس مخصوص خداوندى است كه مرا همسر تو و تو را همسر من قرار داد[٢]».(ج ٥٦/١٩،ج ١٦٩/٢٣.)
مقصورات:(الرحمن٧٢/.)[*]
به زنانى گفته مىشود كه در خانۀ خود مىمانند و از چشم نامحرمان مستور و پنهانند.
امْرأةٌ مَقْصُورَةٌ،يعنى زنى كه از خانه بيرون نرود[**].بنابراين مىتوان گفت يكى از معانى«قصر»،حبس و مستور شدن است و مقصورات به معنى محبوسات،يعنى زنانى كه از ديد ديگران مصون و محفوظاند[***].
آيۀ مورد بحث در توصيف زنان بهشتى است كه در خيمههاى بهشتى مستور هستند و براى آنها صفات نيك بسيارى شمرده شده كه مىتواند اشارهاى به صفات عالى زنان دنيا نيز باشد و الگويى براى همۀ زنان محسوب شود،از جمله خوشزبان بودن،نظافت و پاكى،آزار نرسانيدن،نظرى به بيگانگان نداشتن و مانند آن.
تعبير به«مقصورات»اشاره به اين است كه آنها تنها تعلق به همسرانشان دارند و از ديگران مستور و پنهانند.(ج ١٨٣/٢٣.)
[١]ضمير جمع در«فيهنّ»ممكن است به قصور بهشتى بازگردد و يا به باغهاى مختلف آن دو بهشت ويا به نعمتها و مواهب آن.
[٢] مجمع البيان،ج ٢٠٨/٩.
[*]حُورٌ مَقْصُورٰاتٌ فِي الْخِيٰامِ .«حورانى كه در خيمههاى بهشتى مستورند»الرحمن٧٢/.
[**] مقصوره:به سراى حصاردارى گفته مىشود كه ساكنان آن از دسترس بدخواهان دور باشند.
[***] قاموس قرآن،ج ١٠/٦.