شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٤٩ - مُقْتَرِنين (زخرف٥٣/ )
مخالف،كشتيها را دائما واژگون مىساخت و ما را از رسيدن به ساحل نجات بازمىداشت و يا اين حيوانات نيرومند كه قدرت آنها به مراتب از انسان بيشتر است اگر روح تسليم بر آنها حاكم نمىشد هرگز انسان نمىتوانست حتّى نزديك آنها برود،به همين دليل گهگاه كه يكى از اين حيوانات،خشمگين مىشود،روح تسليم را از دست مىدهد و مبدّل به موجود خطرناكى مىگردد كه چندين نفر قدرت مقابله با آن را ندارد،در صورتى كه در حال عادى ممكن است دهها يا صدها رأس از آنها را به ريسمانى ببندند و دست بچهاى بسپارند تا«برد هرجا كه خاطر خواه اوست».
به هر حال،در آيۀ فوق دو هدف براى آفرينش اين مركبهاى دريايى و صحرايى بيان شده:نخست يادآورى نعمتهاى پروردگار به هنگام استقرار بر آنها،و ديگر منزه شمردن خداوندى كه اينها را مسخّر فرمان انسان ساخته،كشتيها را چنان آفريده كه بتواند سينۀ امواج را بشكافد و بهسوى مقصد حركت كند و چهار پايان را رام و تسليم در برابر انسان قرار داده است.(ج ٢١/٢١.)
مُقْتَرِنين:(زخرف٥٣/.)[*]
به معنى«متتابعين»يا«متعاضدين»آمده و بعضى گفتهاند در آيۀ مورد بحث به معنى «تقارن»است.
در اين آيه،فرعون در برابر موسى(ع)دست به ارزشهاى پستى مىزند و خود را با ارزشهاى دنيوى با موسى مقايسه مىكند تا برترى خويش را به ثبوت رساند،چنان كه قرآن مىگويد:«چرا دستبندهاى طلا به موسى داده نشده؟يا اين كه چرا فرشتگان همراه او نيامدهاند؟(تا گفتارش را تأييد كنند)»أَوْ جٰاءَ مَعَهُ الْمَلاٰئِكَةُ مُقْتَرِنِينَزخرف٥٣/.
منطق موسى از يكسو،و معجزات گوناگونش ازسوىديگر و نيز بلاهايى كه بر سر مردم مصر آمد و به بركت دعاى موسى(ع)بر طرف شد از سوى سوم تأثير عميقى در محيط گذاشت و افكار تودههاى مردم را نسبت به فرعون متزلزل ساخت و تمام نظام مذهبى و
[*]فَلَوْ لاٰ أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ جٰاءَ مَعَهُ الْمَلاٰئِكَةُ مُقْتَرِنِينَ .زخرف٥٣/.