شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٤٦ - مُقَرَّنيِن (ابراهيم٤٩/ )
پذيرفتهاند كه منظور فرشتهاى است كه در دنيا همراه انسان و مأمور ضبط اعمال اوست و در دادگاه عدل الهى گواهى مىدهد.
آيات گذشته كه مىگفت: هركس وارد عرصۀ محشر مىشود با او«سائق»و «شهيدى»است،نيز گواه بر اين معنى است،بعلاوه لحن خود آيۀ بعد نيز تناسب با همين معنى دارد.
ولى بعضى گفتهاند كه منظور از«قرين»در اين جا«شيطان»است،چرا كه در بسيارى از آيات قرآن اين كلمه به شيطانى كه همنشين مجرمان است اطلاق شده،بنابراين تفسير، معنى آيه چنين مىشود:«شيطان همنشين او مىگويد:من اين مجرم را آمادۀ جهنّم كردهام و نهايت كوششى را كه در توان داشتم در اين راه به كار بردهام».
امّا اين معنى نه تنها متناسب با آيات گذشته و آيهاى كه بلا فاصله بعد از اين آيه مىآيد نيست،بلكه با تبرئه كردن شيطان خودش را از گناه اغواى انسانها كه در چند آيۀ بعد مىآيد سازگار نمىباشد،چرا كه طبق اين تفسير شيطان اعتراف به مسئوليت خويش در اغواى مجرمان مىكند،در حالى كه در آيات آينده مىخوانيم:قٰالَ قَرِينُهُ رَبَّنٰا مٰا أَطْغَيْتُهُ وَ لٰكِنْفِي ضَلاٰلٍ بَعِيدٍ.«قرين او مىگويد:پروردگارا،من او را به طغيان وانداشتم ،ولى او خود در گمراهى دور و درازى بود»ق٢٧/.و كاملاً با آن تضاد دارد.
تفسير سومى نيز در اين جا گفته شده كه از همه بعيدتر به نظر مىرسد و هيچ قرينهاى برآن گواهى نمىدهد و آن اين كه منظور از«قرين»دوستان و همنشينهايى از بشر است.
(ج ٢٦٨/٢٢-٢٦٩.)
مُقَرَّنيِن:(ابراهيم٤٩/.)[*]
از مادّۀ«قرن»و«اقتران»به معنى«مقارنت و نزديكى»است،منتها هنگامى كه به باب تفعيل برده مىشود،از آن«تكثير»استفاده مىشود.بنابراين روىهمرفته كلمۀ«مُقَرَّنين» به معنى كسانى است كه بسيار به يكديگر نزديك شدهاند،چرا كه مادّۀ«قرن»به معنى
[*]وَ تَرَى الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ مُقَرَّنِينَ فِي الْأَصْفٰادِ.ابراهيم٤٩/.