شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٤٥ - قرين (ق٢٣/ )
چنان كه در آيۀ ١٧ سورۀ اسراء مىخوانيم[**]:«چه بسيار مردمى كه در قرون بعد از نوح زندگى مىكردند و آنها را هلاك كرديم...» در اين آيه،مخصوصا روى«قرون بعد از نوح»تكيه شده و اين ممكن است به خاطر آن باشد كه زندگى انسانها قبل از نوح بسيار ساده بوده و اينهمه اختلاف مخصوصا تقسيم جوامع به«مترف»و«مستضعف»كمتر وجود داشته است و به همين دليل كمتر گرفتار مجازاتهاى الهى شدهاند.
واژۀ«قرون»(به همين شكل)در قرآن مجيد ده بار و به شكل«قرونا»سهبار تكرار شده است[*]،از جمله در آيات زير:
أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنٰا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ ...«آيا نديدند چقدر از اقوام پيش از آنها را (به خاطر گناهانشان)هلاك كرديم؟...»يس٣١/.
وَ عٰاداً وَ ثَمُودَ وَ أَصْحٰابَ الرَّسِّ وَ قُرُوناًذٰلِكَ كَثِيراً.«(همچنين)قوم عاد و ثمود و اصحاب الرس(گروهى كه درخت صنوبر را مىپرستيدند)و اقوام بسيار ديگرى را كه در اين ميان بودند هلاك كرديم»فرقان٣٨/.(ج ٢٤٣/٨،ج ٦٠/١٢-٦١.)
قرين:(ق٢٣/.)[***]
به معنى«نزديك و همنشين»است.در آيۀ مورد بحث صحنۀ ديگرى از معاد ترسيم شده،صحنۀ تكاندهندهاى كه فرشتۀ قرين انسان،محكوميت او را برملا مىسازد، مىفرمايد:«قرين او(فرشته همنشين او)مىگويد:اين نامۀ اعمال اوست كه نزد من حاضر و آماده است»وَ قٰالَ قَرِينُهُ هٰذٰا مٰا لَدَيَّ عَتِيدٌق٢٣/.
نامۀ اعمالى كه از تمام كارهاى كوچك و بزرگ انسان در سراسر عمر پرده برمىدارد.
در اين كه منظور از«قرين»در اين آيه كيست؟مفسران گفتگو بسيار دارند،ولى غالبا
[*]وَ كَمْ أَهْلَكْنٰا مِنَ الْقُرُونِ مِنْ بَعْدِ نُوحٍ ....اسراء١٧/.
[**] المعجم الاحصائى،ج ١١٥٧/٣.
[***]وَ قٰالَ قَرِينُهُ هٰذٰا مٰا لَدَيَّ عَتِيدٌ.ق٢٣/.