شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٩٣ - مُقتَدون (زخرف٢٣/ )
مىشود،هاء سكت نيز بايد ساقط شود،امّا از آنجا كه اين هاء در رسم الخط قرآنها نوشته شده است،براى رعايت ظاهر رسم الخط احتياط را در اين دانستهاند كه در اين جا وقف شود تا هاء اظهار گردد.
به هر حال آيۀ مورد بحث در خصوص برنامۀ پيامبران پيشين است كه روش آنها يك سرمشق عالى هدايت براى پيامبر اسلام(ص)مىباشد،همچنان كه مىفرمايد:«اينها (پيامبران پيشين)كسانى هستند كه مشمول هدايت الهى شدهاند و به هدايت آنها اقتدا كن...»فَبِهُدٰاهُمُ اقْتَدِهْانعام٩٠/.
اين آيه تأكيد مىكند كه اصول دعوت همۀ پيامبران الهى يكى است،اگرچه از نظر ويژگيها و خصوصيات،به تناسب نيازمنديهاى مختلف هر زمان تفاوتهاى قابل ملاحظهاى داشتهاند و آيينهاى بعدى كاملتر از آيينهاى قبلى بودهاند.
در اين كه منظور از اين هدايت كه بايد سرمشق پيامبر اسلام(ص)قرار گيرد چيست؟ بعضى از مفسران احتمال دادهاند كه همان صبر و پايدارى در مقابل مشكلات،و بعضى گفتهاند مقصود توحيد و تبليغ رسالت است،ولى ظاهرا هدايت مفهوم وسيعى دارد كه هم توحيد و ساير اصول اعتقادى را شامل مىشود و هم صبر و استقامت،و هم ساير اصول اخلاق و تعليم و تربيت.
از آنچه گفتيم روشن مىشود كه آيۀ فوق هيچ منافاتى با اين ندارد كه اسلام ناسخ اديان و شرايع پيشين باشد،زيرا نسخ تنها شامل قسمتى از احكام مىشود،نه اصول كلى دعوت آنها.(ج ٣٣٥/٥.)
مُقتَدون:(زخرف٢٣/.)[*]
از«اقتداء»به معنى«تقليد و پيروى كردن»است.
آيۀ مورد بحث درزمينۀ بهانۀ اصلى مشركان براى بتپرستى كه مسئله تقليد نياكان
[*]و كذلك ما ارسلنا من قبلك فى قرية من نذير الا قال مترفوها انا وجدنا آباءنا على امة و انا علىآثارهم مقتدون.