شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٨٥ - روح القدس چيست؟ (بقره٨٧/ )
فرشتگان نگفتند«نقدسك»(تو را پاك مىشمريم)،بلكه گفتند«نقدّس لك»از براى تو جامعه را پاك مىكنيم.
در حقيقت آنها مىخواستند بگويند اگر هدف اطاعت و بندگى است ما سر بر فرمانيم و اگر عبادت است ما هم همواره مشغول آنيم و اگر پاكسازى خويشتن يا صفحۀ روى زمين است ما چنين مىكنيم،در حالى كه اين انسان مادى،هم خود فاسد است و هم صفحۀ زمين را پر از فساد مىكند.
ولى براى اين كه حقايق به طور تفصيل بر فرشتگان روشن شود خداوند اقدام به آزمايش آنها كرد،تا خودشان اعتراف كنند كه ميان آنها و آدم«تفاوت از زمين تا آسمان است».(ج ١٧٥/١.)
روح القدس چيست؟:(بقره٨٧/.)[*]
مفسران بزرگ دربارۀ روح القدس،تفسيرهاى گوناگونى دارند:
١-برخى گفتهاند منظور جبرئيل است،بنابراين معنى آيۀ مورد بحث چنين خواهد بود،خداوند عيسى را بهوسيلۀ جبرئيل كمك و تأكيد كرد.
شاهد اين سخن آيۀ ١٠٢ سورۀ نحل است:قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ ...
«بگو روح القدس آن را به حقيقت بر تو نازل كرده است».
امّا چرا جبرئيل را روح القدس مىگويند؟به خاطر اين است كه از طرفى جنبۀ روحانيت در فرشتگان مسئله روشنى است و اطلاق كلمۀ«روح»بر آنها كاملا صحيح است و اضافه كردن آن به«القدس»اشاره به پاكى و قداست فوقالعاده اين فرشته است.
٢-بعضى ديگر معتقدند«روح القدس»همان نيروى غيبى است كه عيسى(ع)را تأييد مىكرد و با همان نيروى مرموز الهى مردگان را به فرمان خدا زنده مىكرد.
البته اين نيروى غيبى به صورت ضعيفتر در همۀ مؤمنان با تفاوت درجات ايمان وجود
[*]...و اتينا عيسى ابن مريم البينات و ايدناه بروح القدس...«...و به عيسى بن مريم دلايل روشنبخشيديم و او را بهوسيلۀ روح القدس تأييد كرديم...»بقره٨٧/.