شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٥٧ - قَتَل (مائده٣٢/ )
مُقتر:(بقره٢٣٦/.)[*]
از مادّۀ«قتر»گرفته شده و به معنى«تنگدست»است،چنان كه گفته مىشود:اَقتَرَ الرَّجُلُ«آن مرد تهيدست و نيازمند شد».
بايد توجه داشت كه مادّۀ«قَتر»به معنى«بخل»نيز آمده كه البته در آيۀ مورد بحث، مقصود«بخل»نيست،بلكه به معنى«تنگدستى»است و اين آيه دربارۀ زنانى است كه قبل از آميزش جنسى و تعيين مهر(در ازدواج دائم تعيين مهر،قبلا لازم نيست)به عللى طلاق داده مىشوند كه در اين موقع بايد آنها را با هديهاى مناسب متمتع ساخت«آنكس كه توانايى دارد بهاندازۀ توانايىاش و آنكس كه تنگدست است بهاندازۀ خودش»وَ عَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُبقره٢٣٦/.
البته اين در صورتى است كه طرفين بعد از عقد و پيش از عمل زناشويى متوجه شوند كه به جهاتى نمىتوانند با هم زندگى كنند و در اين موقع با طلاق از هم جدا مىشوند.
در اين صورت كه طلاق قبل از عمل زناشويى،انجام مىگيرد اگر مهريه تعيين نشده است،بايد هديهاى كه با شئون زن تطبيق كند از سوى مرد به او داده شود.
البته در پرداخت اين هديه،قدرت و استعداد افراد در نظر گرفته شده است و به همين مناسبت در آيۀ مورد بحث آمده است كه توانگر بهاندازۀ خود و تنگدست نيز در خور توانايىاش اين هديه را بپردازد.(ج ١٤١/٢.)
قتل
قَتَل:(مائده٣٢/.)[**]
از مادّۀ«قتل»به معنى«كشتن»است.در آيۀ مورد بحث پس از ذكر داستان فرزندان آدم
[*]...وَ مَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتٰاعاً...بقره٢٣٦/.
[**]...مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسٰادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمٰا قَتَلَ النّٰاسَ جَمِيعاً وَ مَنْ أَحْيٰاهٰا فَكَأَنَّمٰا أَحْيَاالنّٰاسَ جَمِيعاً...مائده٣٢/.