شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٤ - طَيْر (ملك١٩/ )
دانستهاند[*]كه مفهومش بهتر و پاكيزهتر يا بهترين و پاكيزهترين است،مفهوم اين كلمه از هر نظر وسيع و نامحدود است و جملۀ«طُوبىٰ لَهُمْ»در آيۀ مورد بحث،همه نيكيها و پاكيها را براى مؤمنان شامل مىشود،از همه چيز بهترينش:بهترين زندگى،بهترين نعمتها، بهترين آرامش،بهترين دوستان و بهترين الطاف خاص پروردگار،كه همۀ اينها در گرو ايمان و عمل صالح است.
تفسيرهاى متعددى براى اين كلمه ذكر شده و در تفسير مجمع البيان ده معنى براى آن آورده شده است كه در حقيقت همه،مصداقهاى مختلف اين معنى وسيعاند.
در روايات متعددى نيز مىخوانيم«طُوبى»درختى است كه اصلش در خانۀ پيامبر(ص)يا على(ع)در بهشت مىباشد و شاخههاى آنهمه جا و بر سر همۀ مؤمنان و بر فراز همۀ خانههايشان گسترده است كه در واقع ممكن است بخشى از آن مقام رهبرى و پيشوايى آنان و پيوندهاى ناگسستنى ميان اين پيشوايان بزرگ و پيروانشان باشد كه ثمرۀ آن، آنهمه نعمتهاى گوناگون است.(ج ٢٠٩/١٠-٢١٠.)
ط ى ر
طَيْر:(ملك١٩/.)[**]
جمع«طائر»است به معنى«پرنده»و لذا در آيۀ مورد بحث،فعل و وصف آن به صورت جمع آمده و اين كه بعضى تصور كردهاند«طَير»مفرد است برخلاف تصريح ارباب لغت است.آيه مىگويد:
«آيا پرندگانى را كه بالاى سرشان گاه بالهاى خود را گسترده و گاه جمع مىكنند نگاه نكرديد؟...»ملك١٩/.(ج ٣٤٣/٢٤.)
[*]«طوبى»كه مؤنث«اَطيب»است در اصل«طُيبى»بوده،ياء بهواسطۀ ضمّۀ پيش از آن به و او بدلشده است.
[**]أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صٰافّٰاتٍ وَ يَقْبِضْنَ .ملك١٩/.