شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥١٠ - فار (هود٤٠/ )
برانگيخته شدن يا جوشش غضب)و كلمۀ«فوّاره»نيز از همين ماده است،زيرا آب را بشدّت بيرون مىريزد،چنان كه ديگ جوشان محتوى خود را.آيۀ مورد بحث فرازى از سرگذشت نوح(ع)و قومش و چگونگى نزول عذاب را بر اين قوم ستمگر به طرز گويايى بيان مىكند و مىگويد:«(اين وضع همچنان ادامه داشت)تا فرمان ما رسيد و تنور جوشيدن گرفت(و نشانۀ عذاب آشكار گشت)...»وَ فٰارَ التَّنُّورُهود٤٠/.
در اين آيه به طوفان زمان نوح اشاره شده و بعضى گفتهاند جوشيدن آب از درون تنور يك نشانۀ الهى بوده است تا نوح متوجه جريان شود و خود و يارانش با وسايل و اسباب لازم بر كشتى سوار شوند.
گروهى ديگر جوشش تنور را به خشم و غضب پروردگار استعاره گرفتهاند كه فوران پيدا كرده و شعلهور شده است و اين به معنى نزديك شدن عذاب كوبندۀ الهى است،چنان كه اين تعبير در فارسى و هم در زبان عربى آمده است كه شدّت غضب را تشبيه به فوران آتش مىكنند.
اين احتمال مىرود كه قوم غافل و بىخبر نوح،جوشيدن آب را از درون تنور خانههاىشان ديدند،ولى مانند هميشه از كنار اين گونه اخطارهاى پرمعنى الهى چشموگوشبسته گذشتند،حتى براى يكلحظه به خود اجازۀ تفكر ندادند كه شايد حادثهاى در شرف تكوين باشد و شايد اخطارهاى نوح واقعيت داشته باشد.
در آيۀ ٧ سورۀ ملك[*]به واژۀ«تَفُور»برمىخوريم.در اين آيه به گوشهاى از عذاب وحشتناك دوزخ براى كفاره اشاره كرده،مىگويد:«هنگامى كه كفار در آن(آتش)در افتند صداى وحشتناكى از آن مىشنوند و اين در حالى است كه پيوسته مىجوشد و غليان دارد»وَ هِيَ تَفُورُملك٧/.
آرى هنگامى كه آنها با نهايت ذلّت و حقارت در آن پرتاب مىشوند فرياد وحشتناك و طولانى جهنم برمىخيزد و تمام وجود آنها را در وحشت فرومىبرد .
گاهى كلمۀ«فَور»به طور استعاره در كارهايى كه به سرعت و بدون درنگ انجام
[*]إِذٰا أُلْقُوا فِيهٰا سَمِعُوا لَهٰا شَهِيقاً وَ هِيَ تَفُورُ.ملك٧/.