شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٢٣ - فُرات (فاطر١٢/ )
مىتواند در صورتى كه صلاح ببيند،اسيران جنگى را مبادله كند و يا بدون گرفتن هيچ امتيازى آزاد سازد،چنان كه در آيۀ مورد بحث(محمّد٤/)به آن اشاره شده است.
(ج ٢٥٠/٧،ج ١١٦/١٩،ج ٢٣/٢٥.)
ف ر ت
فُرات:(فاطر١٢/.)[*]
به گفتۀ«لسان العرب»آبى است كه در نهايت«عذوبت»[**](پاكيزگى و گوارايى)باشد (و شيرينى آن نسبت به ساير آبها افزون است.اين واژه،هم براى واحد و هم براى جمع بهكاررفتهاست ).
آيۀ مورد بحث به بخش ديگرى از آيات آفاقى كه نشانههاى عظمت و قدرت خداوند در مورد آفرينش درياها و بركات و فوايد آنهاست اشاره مىكند و مىفرمايد:«دو دريا يكسان نيستند،اين يكى گوارا و شيرين و براى نوشيدن خوشگوار است و آن ديگر شور و تلخ...» با آنكه هر دو،روز نخست به صورت قطرات باران شيرين و گوارا از آسمان بر زمين نازل شدهاند و هر دو از يك ريشه مشتقند،امّا در دو چهرۀ كاملا مختلف با فوايد متفاوت ظاهر گشتهاند.
جمعى از مفسران معتقدند كه آيه مثالى براى عدم مساوات مؤمن و كافر است،ولى آيات قبل و بعد كه همه سخن از آيات خلقت مىگويد و حتى ذيل خود اين آيه،گواه بر اين حقيقت است كه اين جمله نيز درزمينۀ اسرار توحيد بحث مىكند و اشاره به تنوع آبها و آثار متفاوت و فوايد مشترك آنهاست.
[*]وَ مٰا يَسْتَوِي الْبَحْرٰانِ هٰذٰا عَذْبٌ فُرٰاتٌ سٰائِغٌ شَرٰابُهُ وَ هٰذٰا مِلْحٌ أُجٰاجٌ...فاطر١٢/.
[**] عذوبت:از مادّۀ عذب و راغب گويد:به معنى پاكيزه و خنك است ولى لسان العرب،تنها بهمعنى آب پاكيزه دانسته است.