شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤١٥ - فَجْوَة (كهف١٧/ )
و حتى نخستين جرقههاى بيدارى كه در دلهاى تاريك گنهكاران ظاهر مىشود و آنها را به توبه دعوت مىكند«فجر»است.ولى البته اين يك توسعه در مفهوم آيه است در حالى كه ظاهر آيه همان فجر به معنى طلوع سپيدۀ صبح است و اين كه از طلوع صبح تعبير به فجر شده به خاطر آن است كه پردۀ سياه شب با ظهور اولين سپيدۀ صبح از هم شكافته مىشود.
(ج ٦٥٣/١،ج ٤٤١/٢٦-٤٤٢.)
ف ج و
فَجْوَة:(كهف١٧/.)[*]
به معنى«محلّى وسيع و گشاد»(مصدر مرّه از فعل آن:فراخى و گشادگى ميان دو چيز،زمين گسترده و فراخ و جمع آن«فجاء»است)[**].
آيۀ مورد بحث،به زندگى اصحاب كهف در غار و به تشريح موقعيت دقيق آنها مىپردازد و مىگويد:«...و آنها(اصحاب كهف)در محلّ وسيعى از غار قرار داشتند...»وَ هُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُكهف١٧/.
جملۀ مزبور به اين نكته اشاره مىكند كه چون معمولاً دهانۀ غار تنگ است،آنها قسمتهاى وسط غار را انتخاب كرده بودند كه هم از چشم بينندگان دور بود و هم از تابش مستقيم آفتاب.
واژۀ«فَجْوَة»در قرآن كريم يكبار و آن نيز در همين سوره(كهف١٧/)آمده است[***].
(ج ٣٦٨/١٢.)
[*]...وَ هُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُ ...كهف١٧/.
[**] فرهنگ لاروس(عربى-فارسى)،ج ١٥٥٩/٢.
[***] المعجم الاحصائى لالفاظ القُرآن الكريم،ج ١٠٧٧/٣.