شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٧٧ - غاوُون (شعرا٢٢٤/ )
به مذهب خويش بازگردانم؟آيۀ فوق نازل شد و اين حقيقت را بيان داشت كه:«در گرايش به مذهب اجبار و اكراهى نيست».
در تفسير المنار نقل شده كه حصين خواست دو فرزند خود را با اجبار به اسلام بازگرداند،آنان به عنوان شكايت نزد پيامبر(ص)آمدند،حصين به پيامبر(ص)عرض كرد من چگونه به خود اجازه دهم كه فرزندانم وارد آتش گردند و من ناظر آن باشم؟،آيۀ مورد بحث به همين منظور نازل شد.(ج ٢٠٤/٢،ج ٣٢٣/١٣،ج ٤٧٩/٢٢.)
غاوُون:(شعرا٢٢٤/.)[*]
از مادّۀ«غى»به معنى«گمراهان»،ولى همانطور كه در قبل اشاره كرديم شامل هرگونه گمراهى نمىشود،بلكه آن نوعى جهل است كه توأم با اعتقاد فاسد باشد.
اين آيه مىگويد:«(پيامبر شاعر نيست)شعرا كسانى هستند كه گمراهان از آنان پيروى مىكنند» آيۀ فوق به يكى از تهمتهاى كفار نسبت به پيامبر(ص)كه او را شاعر مىخواندند اشاره كرده،زيرا همان گونه كه در آيۀ ٥ سورۀ انبياء آمده است،گاه مىگفتند:بل هو شاعر «او شاعر است»و حتى گاهى شاعر مجنونش مىخواندند،چنان كه در آيۀ ٣٦ سورۀ صافات آمده:«آنها مىگويند آيا ما خدايان خود را به خاطر شاعر ديوانهاى رها كنيم؟».
در حالى كه خط مشى پيامبر از خط شعرا جداست،شعرا در عالم خيال و پندار حركت مىكنند و او در عالمى مملو از واقعبينى،شعرا غالبا طالب عيش و نوشند و در بند زلف و خال يار و بالاخره به دلايل فوق«شعرا كسانى هستند كه گمراهان از آنها پيروى مىكنند».
در آيۀ ٩٤ سورۀ شعرا واژۀ«غاوون» بهكاررفتهاست[**].(ج ٢٧٦/١٥ و ٣٧٧.)
[*]وَ الشُّعَرٰاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغٰاوُونَ .شعرا٢٢٤/.
[**]فَكُبْكِبُوا فِيهٰا هُمْ وَ الْغٰاوُونَ .«در اين هنگام همۀ آن معبودان با عابدان گمراه به دوزخ افكندهمىشوند»شعرا٩٤/.