شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٦٤ - غَنَم (طه١٨/ )
مَغانم:(نساء٩٤/.)[*]
جمع«مَغْنَمْ»به معنى هر چيزى است كه به غنيمت درآيد و بيشتر به غنيمت جنگى اطلاق مىشود.مغنمٌ بارد،يعنى غنيمتى كه بىخوندل و بىرنج به دست آمده باشد.آيۀ مورد بحث به مسلمانان هشدار مىدهد كه به خاطر غنايم جنگى و مانند آن هيچگاه سخن كسانى را كه اظهار اسلام مىكنند انكار نكنند،بلكه هركسى اظهار اسلام مىكند بايد سخن او را پذيرفت،آيه چنين مىگويد:
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد هنگامى كه در راه خدا گام برمىداريد(و به سفرى براى جهاد مىرويد)تحقيق كنيد و به كسى كه اظهار صلح و اسلام مىكند نگوييد مسلمان نيستى به خاطر اين كه سرمايۀ ناپايدار دنيا(و غنايمى)به دست آوريد،زيرا غنيمتهاى بزرگى در نزد خدا(براى شما)است...»فَعِنْدَ اللّٰهِ مَغٰانِمُ كَثِيرَةٌنساء٩٤/.
آيۀ فوق بخوبى اين حقيقت را روشن مىسازد كه هيچ مسلمانى نبايد براى هدف مادّى گام در ميدان جهاد بگذارد و به همين دليل بايد نخستين اظهار ايمان را از طرف دشمن بپذيرد و به نداى صلح او پاسخ گويد اگرچه از غنايم مادى فراوان محروم شود،زيرا هدف از جهاد اسلامى توسعه طلبى و جمع غنائم نيست،بلكه هدف آزاد شدن انسانها از قيد بندگى بندگان است و هر زمان كه روزنۀ اميدى بهسوى اين حقيقت گشوده شد بايد بهسوى آن شتافت.(ج ٧٤/٤.)
غَنَم:(طه١٨/.)[**]
به معنى«گوسفند،گوسفندان»است.اين لفظ به نقل از قاموس به گوسفند و بز هر دو اطلاق شده و آن اسم جنس است و نر و ماده را شامل مىشود.به گله گوسفند
[*]يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذٰا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوا وَ لاٰ تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقىٰ إِلَيْكُمُ السَّلاٰمَ لَسْتَ مُؤْمِناًتَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا فَعِنْدَ اللّٰهِ مَغٰانِمُ كَثِيرَةٌ ...نساء٩٤/.
[**]قٰالَ هِيَ عَصٰايَ أَتَوَكَّؤُا عَلَيْهٰا وَ أَهُشُّ بِهٰا عَلىٰ غَنَمِي ...«موسى گفت اين عصاى من است.برآنتكيه مىكنم و برگ درختان را با آن براى گوسفندانم فرومىريزم ...»طه١٨/.