شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٤٦ - غلاظ (تحريم٦/ )
هرچند پيامبران اولوالعزم با تأكيد بيشترى در برابر اين پيمان متعهد بودهاند،پيمانى كه با جملۀ:اَخَذْنا مِنْهُمْ ميثاقاً غليظاً،تأكيد فوقالعادۀ آن بيان شده است.
دربارۀ اين پيمان مؤكد مىتوان گفت:منظور ادا كردن مسئوليت تبليغ و رسالت و رهبرى و هدايت مردم در تمام زمينهها و ابعاد است.آنها موظف بودند همۀ انسانها را قبل از هر چيز بهسوى توحيد دعوت كنند و پيامبران پيشين امتهاى خود را براى پذيرش پيامبران بعد آماده سازند،همان گونه كه پيامبران بعد دعوت پيامبران پيشين را تصديق و تأكيد نمايند.(ج ٢١١/١٧.)
غلاظ:(تحريم٦/.)[*]
جمع«غليظ»به معنى«خشن و سختگير»است.در اين آيه خداوند روى سخن را به همۀ مؤمنان كرده و دستوراتى دربارۀ تعليم و تربيت همسر و فرزندان و خانواده به آنها مىدهد و مىفرمايد:
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد خود و خانوادۀ خويش را از آتشى كه هيزم آن انسانها و سنگهاست نگاه داريد،آتشى كه فرشتگانى برآن گمارده شده كه خشن و سختگيرند...»عَلَيْهٰا مَلاٰئِكَةٌ غِلاٰظٌ شِدٰادٌتحريم٦/.
و به اين ترتيب نه راه گريزى وجود دارد و نه گريه و التماس و جزع و فزع مؤثر است و روشن است هر مأمورى كه براى كارى گمارده شود بايد روحياتى متناسب آن داشته باشد و مأموران عذاب طبعا بايد خشن باشند،چرا كه جهنّم كانون رحمت نيست،كانون خشم و غضب الهى است،امّا در عين حال،اين مأموران هرگز از مرز عدالت خارج نمىشوند و فرمان خدا را بىكموكاست اجرا مىكنند.بايد توجه داشت كه واژۀ«غلاظ»تنها يكبار در قرآن مجيد آمده است.(ج ٢٨٨/٢٤.)
[*]يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ نٰاراً وَقُودُهَا النّٰاسُ وَ الْحِجٰارَةُ عَلَيْهٰا مَلاٰئِكَةٌ غِلاٰظٌ شِدٰادٌ...تحريم٦/.