شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٣٦ - مُستغفرين (آل عمران١٧/ )
بديهى است كه تحمل خشونت آنها و گذشت از برخوردهاى زنندۀ آنان از عقدههايشان مىكاهد ازاينرو اهميّت اين دستور اسلامى روشنتر مىشود.
بعضى كلمۀ«مغفرة»را در اين جا به معنى ريشۀ اصلى آنكه پوشاندن و مستور ساختن است،گرفتهاند و اين كلمه را اشاره به پردهپوشى بر اسرار حاجتمندان آبرومند دانستهاند، ولى اين تفسير با آنچه در بالا گفتيم منافاتى ندارد،زيرا اگر«مغفرة»به معنى وسيع تفسير شود هم«عفو و گذشت»را در بر خواهد داشت و هم«پوشاندن و مستور داشتن»اسرار نيازمندان[*].(ج ٢٣٨/٢-٢٣٩.)
مُستغفرين:(آل عمران١٧/.)[**]
به معنى«آمرزش خواهندگان»است از مادّۀ«غفران»به معنى«آمرزش».
اين آيه از صفات ممتاز پرهيزكاران سخن مىگويد و چند صفت از آنان را بر مىشمرد،مىفرمايد:
«آنها كسانى هستند كه(در برابر مشكلات و در مسير اطاعت و ترك گناه)استقامت مىورزند و آنها كه راست مىگويند و(در برابر خداوند)خضوع مىكنند و(در راه او)انفاق و در سحرگاهان استغفار مىنمايند»وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحٰارِآل عمران١٧/.
آنها به هنگام سحر و آخر شب،يعنى آن هنگامى كه آرامش و صفاى خاصى همه جا را فراگرفته ،در آن هنگام كه غافلان و بىخبران در خوابند و غوغاى جهان مادى فرونشسته و طبعا توجه خاصى كه به ارزشهاى اصل هستى در سر مردان خدا و قلب زنده دلان پيدا مىشود،به ياد خدا به پا مىخيزند و در پيشگاه با عظمتش،استغفار و طلب آمرزش مىكنند و محو پرتو نور و جلال پروردگار مىشوند و تمام ذرات وجودشان زمزمۀ توحيد دارند.
[*]دربارۀ مغفرت وسيع و عقاب شديد پروردگار رجوع شود به جلد دهم تفسير نمونه،صفحه ١٢٧،ذيل آيۀ ٦ سورۀ رعد.
[**]اَلصّٰابِرِينَ وَ الصّٰادِقِينَ وَ الْقٰانِتِينَ وَ الْمُنْفِقِينَ وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحٰارِ.آل عمران١٧/.