شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٢٥ - مغضوب عَليهم (حمد٧/ )
رحمت خويش دور مىسازد و جهنم را براى آنان آماده ساخته است.
به هر حال«مغضوب عليهم»آنها هستند كه علاوه بر كفر،راه لجاجت و عناد و دشمنى با حق را مىپيمايند و حتى از اذيت و آزار رهبران الهى و پيامبران در صورت امكان فروگذار نمىكنند.(آل عمران١١٢/).
جمعى از مفسران عقيده دارند كه منظور از«مغضوب عليهم»منحرفان يهودند (همچنان كه مراد از«ضالّين»در آيۀ مورد بحث،منحرفان نصارى هستند).
اين برداشت به خاطر موضعگيريهاى خاص اين دو گروه مذكور،در برابر دعوت اسلام مىباشد،زيرا همان گونه كه قرآن كريم هم صريحا در آيات مختلف بازگو مىكند، منحرفان يهود،كينه و عداوت خاصى نسبت به دعوت اسلام نشان مىدادند،هرچند در آغاز،دانشمندان آنها از مبشران اسلام بودند،امّا چيزى نگذشت كه به جهاتى از جمله به خطر افتادن منافع مادىشان سرسختترين دشمن شدند و از هرگونه كارشكنى در پيشرفت اسلام و مسلمانان فروگذار نكردند(همان گونه كه امروز موضع گروه صهيونيست در برابر اسلام و مسلمانان همين است).
و با اين حال تعبير از آنها به«مغضوب عليهم»بسيار صحيح به نظر مىرسد،ولى بايد توجه داشت كه اين تعبير در حقيقت از قبيل تطبيق كلى بر فرد است،نه انحصار مفهوم مغضوب عليهم در اين دسته از يهود.
(اما منحرفان از نصارى كه موضعشان در برابر اسلام تا اين حدّ سرسختانه نبود،تنها در شناخت آيين حق گرفتار گمراهى شده بودند،از آنها تعبير به«ضالّين»شده كه آن هم از قبيل تطبيق كلى بر فرد است).
در احاديث اسلامى نيز كراراً«مغضوب عليهم»به يهود و«ضالّين»به منحرفان نصارى تفسير شده است و نكتهاش همان است كه در بالا اشاره شد[١].
اين احتمال نيز وجود دارد كه«ضالّين»به گمراهانى اشاره مىكند كه اصرار بر گمراه ساختن ديگران ندارند در حالى كه«مغضوب عليهم»كسانى هستند كه هم گمراهند و هم
[١]به تفسير نور الثقلين،جلد ١،صفحه ٢٣ و ٢٤ مراجعه فرماييد.