شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٢٤ - مغضوب عَليهم (حمد٧/ )
و اگر مىبينيم در اين جا مخصوص روى مسئله«غضب»تكيه شده به خاطر آن است كه اين حالت آتش سوزانى است كه در درون جان انسان شعلهور مىشود و بسيارند كسانى كه قادر بر مهار كردن نفس در آن حالت نيستند،ولى مؤمنان راستين هرگز تسليم خشم و غضب نمىشوند.
در حديثى از امام باقر(ع)مىخوانيم:«كسى كه به هنگام شوق و علاقه و به هنگام ترس و وحشت و هنگام خشم و غضب مالك نفس خويشتن باشد خداوند بدن او را بر آتش دوزخ حرام مىكند[١]».
بايد توجه داشت كه كلمۀ«غَضبان»به معنى«خشمگين»آمده و در فارسى به معنى منجنيق و سنگى كه با منجنيق بيندازند گفته شده است[*].اين واژه دوبار در قرآن مجيد تكرار شده[**]و هر دو بار وقتى است كه موسى(ع)با تأسف و خشم بهسوى قومش بازي مىگردد.(ج ٢٦٩/١٣،ج ٤٦٠/٢٠.)
مغضوب عَليهم:(حمد٧/.)[***]
به كسانى اطلاق مىشود كه مورد خشم و غضب خداوند قرار گرفتهاند و آنها گمراهان لجوج و يا منافقانند كه در بسيارى موارد،غضب و لعن خداوند در مورد آنها ذكر شده است.
در آيۀ ١٠٦ سورۀ نحل مىخوانيم:...وَ لٰكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللّٰهِ ...«...آنهايى كه سينۀ خود را براى كفر گسترده ساختند غضب پروردگار بر آنهاست...».
و همچنين در آيۀ ٦ سورۀ فتح،خداوند،مردان و زنان منافق و مشرك و آنها را كه دربارۀ خدا گمان بد مىبرند مورد غضب خويش قرار مىدهد و آنها را لعن مىكند و از
[١]تفسير على بن ابراهيم مطابق نقل نور الثقلين،ج ٥٨٣/٤.
[*] فرهنگ فارسى عميد.
[**] اعراف١٥٠/؛طه٨٦/.
[***]صِرٰاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لاَ الضّٰالِّينَ .«راه آنها كه بر آنان نعمت دادىنه آنها كه بر ايشان غضب كردى و نه گمراهان»حمد٧/.