شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٨٨ - اَ فَعَيِينا (ق١٥/ )
معنى آب جارى است.بعضى آن را از مادّۀ«عين»يعنى آبى كه ظاهر است و با چشم ديده مىشود دانستهاند(هرچند جارى نباشد)،ولى بيشتر آن را به همان معنى آب جارى تفسير كردهاند.
در صورت اول ميم جزء كلمه است و بر وزن فعيل است و در صورت دوم ميم زايده است و بر وزن مفعول مىباشد(مانند مبيع).
به هر حال آيۀ مورد بحث به بخشى از نعمتها و مواهب بزرگى اشاره مىكند كه خداوند به عيسى و مادرش مريم عطا فرمود.آيه مىگويد:«...ما آنها را در سرزمين بلندى كه داراى آرامش و امنيت و آب جارى بود جاى داديم».
اين جمله اشارۀ سربستهاى است به محل امنوامان و پربركتى كه خداوند در اختيار اين مادر و فرزند قرار داد تا از شر دشمنان در امان باشند و با آسودگى خاطر به انجام وظايف خويش بپردازند.(ج ٢٥٢/١٤،ج ٣٥٨/٢٤.)
ع ى ى
اَ فَعَيِينا:(ق١٥/.)[*]
در اصل از مادّۀ«عىّ»با ياء مشدّد به معنى«عجز و ناتوانى»است و بنا به گفتۀ «راغب»،كلمۀ«اعياء»به ناتوانى و عجزى گفته مىشود كه براثر راه رفتن زياد به بدن عارض مىشود.
آيۀ مورد بحث به ذكر يكى از دلايل امكان رستاخيز مىپردازد و مىگويد:
«آيا ما از آفرينش نخستين عاجز و ناتوان مانديم(كه قادر بر آفرينش دوم و رستاخيز نباشيم؟)...» اين آيه پاسخ دندانشكنى است به مشركانى كه مسئله توحيد و معاد را منكر شدند.
در حقيقت آنها براثر هواى نفس و تعصب و لجاجت گرفتار تناقض بودند،از يكسو خالق
[*]أَ فَعَيِينٰا بِالْخَلْقِ الْأَوَّلِ ...ق١٥/.