شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٣٥ - عمد (هُمَزه٩/ )
در اين آيه(بعد از بيان حكم قتل خطا)به مجازات كسى كه فرد با ايمانى را از روى عمد به قتل برساند اشاره مىكند.
از آنجا كه آدمكشى يكى از بزرگترين جنايات و گناهان خطرناك است و اگر با آن مبارزه نشود،امنيت كه يكى از مهمترين شرايط يك اجتماع سالم است بكلى از بين مىرود،قرآن در آيات مختلف آن را با اهميّت فوقالعادهاى ذكر كرده است،تا آنجا كه قتل بىدليل يك انسان را همانند كشتن تمام مردم روى زمين معرفى مىكند.(مائده٣٢/.) به همين دليل در آيۀ مورد بحث نيز براى كسانى كه فرد با ايمانى را عمدا به قتل برسانند چهار مجازات و كيفر شديد اخروى(علاوه بر مسئله قصاص كه مجازات دنيوى است)ذكر شده است.
١-خلود،يعنى جاودانه در آتش دوزخ ماندن ٢-خشم و غضب الهى ٣-دورى از رحمت خدا ٤-مهيا ساختن عذاب عظيمى براى او و به اين ترتيب از نظر مجازات اخروى حد اكثر تشديد در مورد قتل عمدى شده است، به طورى كه در هيج مورد از قرآن اين چنين مجازات شديدى بيان نشده و امّا كيفر دنيوى قتل عمد همان قصاص است.(ج ٦٧/٤،ج ١٩٩/١٧.)
عمد:(هُمَزه٩/.)[*]
بر وزن«صمد»و عمد(بر وزن دهل)هر دو جمع«عمود»به معنى ستون يا هر شىء طولانى مانند قطعات چوب و آهن است(هرچند از نظر ادبى،اوّلى را جمع و دومى را اسم جمع دانستهاند)[**].
جمعى از مفسران اين تعبير را اشاره به ميخهاى عظيم آهنين دانستهاند كه درهاى
[*]فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَةٍ .«در ستونهاى كشيده و طولانى»همزه٩/.
[**] مجمع البيان،ذيل آيۀ مورد بحث.