شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٣١ - اعلى (اعلى١/ )
«سفلى»است.
آيۀ مورد بحث ناظر بر كيفيت عزيمت پيامبر(ص)از مكّه به مدينه و پناهنده شدن آن حضرت به«غار ثور»براثر هجوم دشمنان و كفار است كه خداوند بهوسيله نيروهاى غيبى آن حضرت را در اين سفر پرخوف و خطر محافظت مىكند و در پايان آيه مىفرمايد:
«...سرانجام برنامه و گفتار و هدف كفار را پايين قرار داد و برنامه و گفتار الهى در بالا قرار گرفت...»وَ كَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيٰاتوبه٤٠/.
اشاره به اين كه توطئههاى مشركان و دشمنان درهم شكست،آيين خرافىشان در هم پيچيده شد و نور خدا همه جا آشكار گشت و پيروزى در تمام جهات نصيب پيامبر اسلام(ص)شد.(ج ٤٢٠/٧.)
عَلىّ:(حج٦٢/.)[*]
در اصل از مادّۀ«علوّ»گرفته شده و به معنى«بلندمقام »است و نيز به كسى گفته مىشود كه قادر و قاهر است و كسى قدرت مقاومت در برابر ارادۀ او ندارد(كلمۀ«علىّ»در اصل «عليو»بوده بر وزن فعيل)اين واژه،از اسماى حُسناى الهى است و«على الكبير»در آيۀ مورد بحث نيز اشارهاى است به عظمت علم و قدرت پروردگار[**].(ج ١٥٥/١٤.)
اعلى:(اعلى١/.)[***]
افعل تفضيل،از مادّۀ«علوّ»به معنى«برتر و بالاتر»است.اين واژه در علوّ مكان و مقام هر دو آمده و در آيۀ مورد بحث در علو مقام استعمال شده است،چنان كه مىفرمايد:
«نام پروردگار بلندمرتبهات را از هر عيب و نقص پاك بشمر»سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى).
[*]...وَ أَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ.«...و خداوند بلندمقام و بزرگ است»حج٦٢/.
[**] دربارۀ صفات ويژه پروردگار،در جلد ١٤،صفحه ١٦١،ذيل آيات ٥٩ تا ٦٥ سورۀ حج درتفسير نمونه بحث شده است.
[***]سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى .اعلى١/.