شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٢٧ - علانية (بقره٢٧٤/ )
خلوت و پنهانى خواندم( بههيچوجه اثرى نكرد)».
به گفتۀ بعضى از مفسران،نوح براى نفوذ در اين جمعيت لجوج و خودخواه دعوت خود را از سه طريق مختلف دنبال كرد:گاه تنها دعوت مخفيانه مىنمود كه مواجه با عكسالعملهايى شد(انگشتها را در گوش گذاشته،لباسها را به خود پيچيدند و در كفر اصرار ورزيدند و استكبار كردند)و گاه تنها دعوت علنى و آشكار داشت و گاه نيز از روش آميختن دعوت آشكار و نهان استفاده مىكرد،ولى هيچيك از اينها مؤثر نيفتاد[١].
(ج ٦٤/٢٥-٦٥.)
علانية:(بقره٢٧٤/.)[*]
در اصل به معنى«آشكار يا آشكارايى»و ضد پنهانى است.اين آيه دربارۀ انفاق است،خواه به هر شكل و صورتى كه باشد،مىفرمايد:«كسانى كه اموال خود را به هنگام شب و روز،پنهان و آشكار،انفاق مىكنند مزدشان نزد پروردگارشان است...».
در احاديث بسيارى آمده است كه«اين آيه دربارۀ على(ع)نازل شده است،زيرا آن حضرت درهمى در شب و درهمى در روز و درهمى آشكارا و درهمى در نهان انفاق كرد[**]»، ولى طبق معمول قرآن،آيه يك حكم كلى را دربارۀ چگونگى و طرز انفاق و كيفيات مختلف آن شرح مىدهد و وظيفۀ انفاقكنندگان را مشخص مىسازد كه بايد از نظر آشكار بودن و پنهان بودن مراعات جنبههاى اخلاقى و اجتماعى و حيثيت شخصى را كه به او انفاق مىكنند،بنمايند؛يعنى در آنجا كه انفاق به نيازمندان موجبى براى اظهار ندارد،به منظور حفظ آبروى آنها و خلوص بيشتر به طور مخفى انفاق كنند و در آنجا كه پاى مصالح ديگرى (همانند تعظيم شعائر مذهبى و تشويق و ترغيب ديگران)در كار باشد و هتك احترام
[١]تفسير فخر رازى،ج ١٣٦/٣٠.
[*]اَلَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوٰالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهٰارِ سِرًّا وَ عَلاٰنِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ ...بقره٢٧٤/.
[**] نور الثقلين،ج ٢٩٠/١ و ٢٩١.