شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٠٦ - عَقَدَت (نساء٣٣/ )
مُعَقّبِات:(رعد١١/.)[*]
چنان كه طبرسى در مجمع البيان و بعضى ديگر از مفسران بزرگ گفتهاند،جمع «معقبة»است و آن هم بهنوبۀ خود،جمع«معقب»مىباشد و به معنى گروهى است كه پىدرپى و به طور متناوب به دنبال كارى مىروند.
ظاهر آيۀ مورد بحث ناظر برآن است كه خداوند به گروهى از فرشتگان،مأموريت داده كه در شب و روز به طور متناوب به سراغ انسان بيايند و از پيش رو و پشت سر، نگاهبان و حافظ او باشند،ترجمۀ آيه چنين است:
«براى انسان مأمورانى است كه پىدرپى ،از پيش رو،و از پشت سرش او را از حوادث(غير حتمى)حفظ مىكنند...»رعد١١/.
دراينباره احاديث و روايات فراوانى رسيده است،رجوع فرماييد به تفسير نمونه (ج ١٤٢/١٠.)
ع ق د
عَقَدَت:(نساء٣٣/.)[**]
از مادّۀ«عقد»به معنى«اطراف چيزى را جمع كردن»است،مانند عقد حبل به معنى «بستن ريسمان»،سپس براى امور معنوى مانند عهد و پيمان به صورت استعاره آورده شده است.
آيۀ مورد بحث،خلاصهاى از احكام ارث است كه در بخشى از آن آمده است:
«...كسانى كه با آنها پيمان بستهايد،نصيب و سهم آنها را از ارث بپردازيد...»و اين كه در آيه از پيمان،تعبير به عقد يمين(گره زدن با دست راست)شده به خاطر آن است كه انسان
[*]لَهُ مُعَقِّبٰاتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللّٰهِ ...رعد١١/.
[**]...وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمٰانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ ...نساء٣٣/.