شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٣ - اِعصار (بقره٢٦٦/ )
٣-بعضى روى قسمت خاصى از اين زمان مانند عصر قيام پيغمبر اكرم(ص)يا عصر قيام مهدى(ع)كه داراى ويژگى و عظمت خاصى در تاريخ بشر بوده و هست انگشت گذارده،و سوگند را ناظر به آن مىدانند[١].
٤-بعضى نيز به همان ريشۀ لغوى اين واژه برگشته و سوگند را ناظر به انواع فشارها و مشكلاتى مىدانند كه در طول زندگى انسانها رخ مىدهد،آنها را از خواب غفلت بيدار مىكند،به ياد خداوند بزرگ مىاندازد و روح استقامت را پرورش مىدهد.
٥-بعضى ديگر آن را اشاره به«انسانهاى كامل»مىدانند كه عصارۀ عالم هستى و جهان آفرينشند.
٦-بالاخره بعضى آن را ناظر به«نماز عصر»شمردهاند،به خاطر اهميّت ويژهاى كه در ميان نمازها دارد،زيرا آنها«صلاة وسطى»را كه در قرآن روى آن تأكيد خاصى به عمل آورده نماز عصر مىدانند.
با اين كه تفسيرهاى فوق با هم تضادى ندارد و ممكن است همه در معنى آيه جمع باشد و سوگند به تمام اين امور مهمّ ياد شود،ولى در ميان آنها از همه مناسبتر همان عصر به معنى«زمان و تاريخ بشر»است،چرا كه سوگندهاى قرآن همواره متناسب با مطلبى است كه سوگند به خاطر آن ياد شده است.(ج ٢٩٣/٢٧-٢٩٤.)
اِعصار:(بقره٢٦٦/.)[*]
در لغت به معنى«گردباد»است كه به هنگام وزش باد از دو سوى مخالف تشكيل مىشود و به شكل عمودى است كه يك سر آن به زمين چسبيده و سر ديگر آن در آسمان است(مانند جامهاى كه موقع فشردن آن را به هم مىپيچند).
[١]در حديثى از امام صادق(ع)مىخوانيم كه در تفسير آيۀ:وَ الْعَصْرِإِنَّ الْإِنْسٰانَ لَفِي خُسْرٍ،فرمود:العصر عصر خروج القائم:«منظور از عصر،عصر قيام حضرت مهدى(ع)است».(نور الثقلين،ج٦٦٦/٥.حديث ٥)
[*]فَأَصٰابَهٰا إِعْصٰارٌ فِيهِ نٰارٌ......(در اين هنگام)گردباد(كوبنده)كه در آن آتش(سوزانى)است بهآن برخورد كند...»بقره٢٦٦/.