شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٦٦ - مَعْزِل (هود٤٢/ )
كاهنان معترف بودند كه بعد از تولد پيامبر(ص)،رابطۀ شياطينى كه با آنها در ارتباط بودند از اخبار آسمانها قطع شد،چنان كه آيه مىگويد:«آنها از شنيدن(اخبار آسمان) معزول و بركنارند»إِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ)شعراء٢١٢/.
از ساير آيات قرآن برمىآيد،شياطين قبلا به آسمانها مىرفتند و استراق سمع مىكردند و مطالبى را كه در ميان فرشتگان منعكس بود احيانا به دوستان خود منتقل مىساختند،امّا با تولّد و ظهور پيامبر اسلام(ص)استراق سمع بكلى قطع شده و آن ارتباط خبرى از ميان رفت.اين مطلب را خود مشركان نيز مىدانستند و به فرض كه مشركان هم نمىدانستند،قرآن از آن خبر مىداد،به همين دليل قرآن در آيۀ فوق به عنوان يك دليل روى آن تكيه كرده است.و به اين ترتيب از سه طريق به اين اتهام پاسخ گفته شده است:
عدم تناسب محتواى قرآن با القائات شيطانى،عدم قدرت شياطين بر چنين كار،و ممنوع بودن شياطين از استراق سمع.(ج ٣٦٤/١٥.)
مَعْزِل:(هود٤٢/.)[*]
اسم مكان به معنى«گوشه و كناره»و از مادّۀ«عزل»است.در اين آيه سخن از نوح(ع) و فرزندش به ميان آمده،آنجا كه نوح اين پيامبر بزرگ نه تنها به عنوان يك پدر،بلكه به عنوان يك مربّى خستگىناپذير و پراميد ،حتى در آخرين لحظه دست از وظيفۀ خود برنداشت به اين اميد كه سخنش در قلب سخت فرزند اثر كند،قرآن مىگويد:«نوح فرزندش را كه در گوشهاى قرار داشت مخاطب ساخت و فرياد زد فرزندم!با ما سوار شو و با كافران مباش»كه فنا و نابودى دامنت را خواهد گرفت؛امّا متأسفانه تأثير همنشين بد بيش از آن بود كه گفتار اين پدر دلسوز تأثير مطلوب خود را ببخشد.(ج ١٠٠/٩.)
[*]...وَ نٰادىٰ نُوحٌ ابْنَهُ وَ كٰانَ فِي مَعْزِلٍ يٰا بُنَيَّ ارْكَبْ مَعَنٰا وَ لاٰ تَكُنْ مَعَ الْكٰافِرِينَ .هود٤٢/.