شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢٦ - عداوت و بَغضاء (مائده١٤/ )
گامهاى شيطان پيروى نكنيد،چه اين كه او دشمن آشكار شماست».
جملۀ:إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌكه متجاوز از ده بار در قرآن مجيد به دنبال نام شيطان آمده براى اين است كه تمام نيروهاى انسان را براى مبارزۀ با اين دشمن بزرگ و آشكار بسيج كند.
اين كه در آيۀ مورد بحث،شيطان دشمن آشكار معرفى شده است،يا به خاطر دشمنى او از روز اوّل با«آدم»است كه بهواسطۀ نافرمانى در برابر سجده آدم همه چيز خود را از دست داد و يا به خاطر اين است كه دستورهاى او همچون قتل و جنايت و تبهكارى براى همه آشكار است،همه مىدانند اين قبيل برنامهها از يك دوست نيست،بلكه دعوتهايى است از يك دشمن خطرناك كه جز بدبختى انسان چيزى نمىخواهد.
و يا بهواسطه اين است كه شيطان صريحاً دشمنى خود را با انسان خبر داده و كمر عداوت او را بسته است و اعلام كرده:لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ .«مىكوشم تا همه را گمراه كنم»حجر٣٩/.(ج ٥٧٠/١ و ٥٧٣.)
عُدْوَة:(انفال٤٢/.)[*]
از مادّۀ«عدو»(بر وزن سرو)در اصل به معنى«تجاوز كردن»است،ولى به حاشيه و اطراف هر چيز نيز عدو گفته مىشود،زيرا از حدّ وسط به يك جانب تجاوز كرده است و در آيۀ مورد بحث به همين معنى طرف و جانب آمده است،چنان كه آيه مىگويد:
«در آن هنگام شما در طرف پايين بوديد و آنها در طرف بالا(و از اين نظر دشمن بر شما برترى داشت)...»بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوىٰ)انفال٤٢/.(ج ١٨٧/٧.)
عداوت و بَغضاء:(مائده١٤/.)[**]
واژۀ اوّل از مادّۀ«عدو»به معنى«تجاوز»و دوم از مادّۀ«بغض»به معنى«تنفر از چيزى»
[*]إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيٰا وَ هُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوىٰ ...انفال٤٢/.
[**]...فَأَغْرَيْنٰا بَيْنَهُمُ الْعَدٰاوَةَ وَ الْبَغْضٰاءَ إِلىٰ يَوْمِ الْقِيٰامَةِ ...«...پس در ميان آنها(نصرانيت)تا دامنۀقيامت عداوت و دشمنى افكنديم...»مائده١٤/.