اِستیِن \ estiyen\ (در فرانسوی: اِتیِن؛ در لاتین: اِستِفانـوس)، خاندانی فرانسوی از دانشوران، چاپخانه‌داران و کتاب‌فروشانِ سده‌های ١٦ و ١٧م. این خاندان جایگاه مهمی در تاریخ چاپ و نیز اصلاح فکری و دینی در دورۀ نوزایی (رنسانس) داشت. نامدارترین اعضای این خاندان عبارت‌اند از:
آنری یکم (ح ١٤٧٠-١٥٢٠م/ ح ٨٧٤-٩٢٦ق)، دانشور، چاپخانه‌دار و بنیادگذار مؤسسۀ انتشاراتی این خاندان. او در حدود ١٥٠٢م کار چاپ را با شریک آلمانی‌اش، وُلفگانگ هُپول، در پاریس آغاز کرد. مؤسسۀ او ناشری پیشرو در چاپ کتابهای پزشکی، ریاضی و دینی بود و بسیاری از آثار ژاک لُفِوْر د،اِتاپل، متخصص کتاب مقدس، را به چاپ رساند. آنری بیش از ١٠٠ کتاب منتشر کرد که برخی از آنها چاپهایی بسیار نفیس داشتند. پس از مرگ آنری، سرکارگر او، سیمون دوکُلین، با بیوه‌اش ازدواج کرد و رئیس چاپخانه‌ شد.
روبِر یکم (١٥٠٣- ١٥٥٩م/ ٩٠٩-٩٦٦ق)، دانشور و چاپخانه‌دار. او که دومین پسر آنری یکم بود، نخست نزد ناپدری‌اش، سیمون دو کلین، به کارآموزی پرداخت. سپس در ١٥٢٦م رئیس چاپخانۀ خانواده شد و کلین چاپخانۀ دیگری به راه انداخت. روبر نشان درخت زیتون را به‌عنوان نماد برای صفحۀ عنوان کتابهایش به کار برد. این نماد را ظاهراً ژُفروا تُری طراحی کرد که گفته می‌شود نمونه‌خوان آنری بود. روبر در ١٥٢٧- ١٥٢٨م برای نخستین‌بار، نسخۀ کامل کتاب مقدس به زبان لاتین را چاپ و منتشر کرد. در ١٥٣١م، احتمالاً با همکاری جمعی از دانشوران، کار چاپ واژه‌نامۀ بزرگی را با عنوان «فرهنگ یا گنجینۀ زبان لاتین» به پایان رساند؛ این اثر آغاز عصری نو در تاریخ فرهنگ‌نویسی، نه‌تنها در زبان لاتین، بلکه در همۀ زبانها بود. او سپس «واژه‌نامۀ لاتین ـ فرانسوی» (١٥٣٨م) و «واژه‌نامۀ فرانسوی ـ لاتین» (٢ ج: ١٥٣٩ و ١٥٤٩م) را نیز تألیف و چاپ کرد. روبر در ١٥٣٩م مسئول چاپ آثار عبری و لاتین برای دربار فرانسوای یکم، شاه فرانسه، شد و در ١٥٤٠م این سمت را برای آثار یونانی نیز به دست آورد. او نخستین نسخه‌های چاپی بسیاری از آثار کلاسیک یونانی و رومی را عرضه کرد. روبر با حروف یونانی چاپخانه، که از دربار دریافت کرده بود، نخستین چاپهای آثار یونانی دیو کاسیوس، سیاستمدار و تاریخ‌نگار رومی، و قدیس یوستینوس شهید، متکلم و فیلسوف، را منتشر کرد.

روبر که کاتولیکی آزاد‌اندیش بود، با چاپ نسخه‌های مختلف از کتاب مقدس، بدگمانی بزرگان الٰهیات سُربُن را برانگیخت و از این رو، چاپ این کتابها ممنوع شد. او در حدود ١٥٥١م راهی ژنو شد و به عضویت کلیسای اصلاح‌شده (پُرتستانِ کالوَنی) درآمد. روبر در آنجا برخی آثار کالوَن و نیز عهد جدید به زبان یونانی (١٥٥١م) را منتشر کرد و در آن، برای نخستین‌بار، این متن را به چندین بند تقسیم کرد که این تقسیم‌بندی تا به امروز نیز به کار می‌رود.

شارل (١٥٠٤- ح١٥٦٤م/ ٩١٠- ح ٩٧١ق)

برادر کوچک‌تر روبر یکم و سومین پسر آنری، که در رشتۀ پزشکی تحصیل کرده بود، بیشتر به‌عنوان نویسنده شهرت داشت. او پس از رفتن روبر به ژنو، مدیریت چاپخانۀ خانواده در پاریس را برعهده گرفت و از آنجا ‌که کاتولیکی وفادار بود، چاپگر (مسئول امور چاپی) دربار شد. شماری از آثار او را برادرش، روبر، و ناپدری‌اش، کُلین، منتشر کردند. از جمله آثار او کتابی ارزشمند در کالبدشناسی است که در ١٥٤٥م به چاپ رسید.

آنری دوم (١٥٢٨ یا ١٥٣١-١٥٩٨م/ ٩٣٤ یا ٩٣٧-١٠٠٦ق)

پسر بزرگ روبر یکم و مهم‌ترین دانشور این خاندان، که به «آنری بزرگ» شهرت یافت. او که در رشتۀ ادبیات یونان و روم باستان تحصیل کرده بود، پیش از آنکه به پدرش در ژنو بپیوندد، به ایتالیا، انگلستان و فلاندر سفر کرد تا به مطالعۀ نسخه‌های خطی کهن و دیدار با دانشور بپردازد. وی در نخستین نسخه‌های چاپی چندین متن کهن یونانی، نتایج پژوهشهای خود را منتشر کرد. با مرگ پدرش در ١٥٥٩م، مالکیت چاپخانۀ ژنو به او رسید. در ١٥٦٦م نسخۀ لاتین کتاب هرودُت، تاریخ‌نگار یونانی، را به‌همراه یک دفاعیه و ترجمۀ فرانسوی آن به چاپ رساند. این اثر با نام «دفاعیه از هرودت»، که شاید معروف‌ترین کار او باشد، در ژنو برایش دردسر ساز شد، چرا که طنز گزندۀ برخی بخشهای آن برای بزرگان کلیسای ژنو سخت ناخوشایند بود. از این رو، آنری استین دستگیر، محاکمه، و وادار شد تا آن بخشها را حذف کند. با این همه، نسخۀ سانسور‌شدۀ این کتاب در مدت ١٦ سال ١٢بار تجدید چاپ شد.
بزرگ‌ترین اثر آنری فرهنگ زبان یونانی با عنوان «گنجینۀ زبان یونانی» (٥ ج، ١٥٧٢م) است که تا سدۀ ١٩م تجدید چاپ می‌شد. از آثار دیگر او می‌توان چاپ متن یونانی و لاتین آثار پلوتارک (١٣ج، ١٥٧٢م)، چاپهایی از آثار افلاطون، فیلسوف یونانی، و آیسخولوس (اِشیل)، نمایشنامه‌نویس یونانی، را نام برد.
آنری در ١٥٧٨م مطلبی در نکوهش نفوذ زبان ایتالیایی در زبان فرانسوی منتشر کرد که بار دیگر مقامات ژنو را ناخشنود ساخت. پس از آن، به فرانسه رفت و آنری سوم، شاه فرانسه، او را به‌گرمی پذیرفت. آنری کتاب تازه‌اش را در ستایش زبان فرانسوی در ١٥٧٩م در پاریس به چاپ رساند. او در ١٥٨٠م دوباره به ژنو بازگشت و از ١٥٨٣م به بعد، در جست‌و‌جوی یک پشتیبان مناسب، از این شهر به آن شهر در سفر بود. از این رو، کیفیت آثار متأخر انتشاراتش لطمه دید.

روبر دوم (١٥٣٠-١٥٧٠م/ ٩٣٦-٩٧٨ق)

پسر روبر یکم و برادر آنری دوم که در نبود آنری در پاریس، مدیریت چاپخانۀ خانواده را در این شهر بر عهده داشت. او همچنین پس از مرگ عمویش، شارل، جانشین او در مقام چاپگر (مسئول امور چاپی) دربار شد و بسیاری از فرمانها و آثار تبلیغاتی را برای شارل نهم، شاه فرانسه، منتشر می‌کرد. او آثار شاعران فرانسوی هم‌عصرش را نیز به‌ چاپ می‌رساند.

مآخذ

CE, ٦th edition;
EA, ٢٠٠٦;
EB, ٢٠٠٨ (under «Estienne, Henri II », «Estienne, Robert I»);
GLE ;
ME, ٢٠٠٥ (under «Estienne, Henri», «Estienne,Robert»);
MEL;
Webster's Biographical Dictionary, Springfield (MA), ١٩٨٠.
بخش تاریخ علوم