دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٩٤٣ - استیلر
استیلر
نویسنده (ها) :
بخش هنر و معماری جهان
آخرین بروز رسانی :
دوشنبه ٤ فروردین ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اِستیلِـر \ [e]stiler\ ، مـاوریتس، نـام اصلـی او: مـوسِس استیلر (١٨٨٣- ١٩٢٨م/ ١٢٦٢-١٣٠٧ش)، کارگردان سوئدیِ سینما. او در سالهای نخست دهۀ ١٩٢٠م از بزرگان سینمای سوئد بهشمار میرفت، سینمایی که در آن زمان از اعتبار جهانی برخوردار بود.
استیلر در شهر هِلسینکی در فنلاند زاده شد و پس از ١٦سال بازیگری تئاتر در این شهر، در ١٩١٢م نخستین فیلم خود را با نام «مادر و دختر» کارگردانی، و در ضمن، در آن بازی کرد. او از سبک حماسیِ دی دابلیو گریفیث، کارگردان آمریکایی، و نیز کاربرد مناظر در آثار تامِس هارپِر اینس، دیگر کارگردان آمریکایی، تأثیر پذیرفت؛ اما بیش از همه، افسانههای سوئدی و عشق پرشور به طبیعت در داستانهای سِلما لاگِرلوو (لاگِرلوف)، نویسندۀ نامدار سوئدی، بر او تأثیر گذاشت. استیلر بسیاری از داستانهای لاگرلوو را بهصورت فیلم درآورد، از جمله فیلم «گنجینۀ عالیجناب آرنه» (١٩١٩م)، که بر پایۀ داستانی به همین نام ساخته شد و با زیباییِ تصویری و شخصیتپردازی غنی خود، در مقام یکی از زیباترین فیلمهای صامت سوئد، با استقبال جهانی روبهرو شد. او سپس «اِروتیکون» (١٩٢٠م) را ساخت که فیلمی سادهتر و دارای جنبهای جهانیتر بود.
استیلر پس از آن، بر پایۀ داستان دیگری از لاگرلوو، فیلم «ساگایِ (افسانۀ) گونار هِده» (١٩٢٢م) را ساخت. او در این فیلم، در صحنههایی چون رماندن گوزن به کوهها، طبیعت را به شیوهای غنایی تصویر کرده است. این همان روشی بود که در مشهورترین فیلمش، «ساگای (افسانۀ) یوستا (گوستا) بِرلینگ» (١٩٢٣م)، که آن هم برگرفته از داستانی نوشتۀ لاگرلوو است، نیز به کار گرفت. استیلر در این فیلم نقش اصلی را به بازیگر جوانی به نام گرِتا گوستافسُن سپرد و نام او را نیز به گرِتا گاربو تغییر داد.
موفقیت فیلم «ساگای یوستا برلینگ» سبب شد که استیلر در ١٩٢٥م به همراه ستارۀ جوان فیلم، گرتا گاربو، به هالیوود دعوت شود. استیلر در هالیوود چند فیلم میانمایه، از جمله «هتل ایمپِریال» (١٩٢٧م) را کارگردانی کرد و خیلی زود، در ١٩٢٨م به سوئد بازگشت؛ اما گرتا گاربو در هالیوود ماند و یکی از نامدارترین ستارگان زن سینما در دهههای ١٩٢٠ و ١٩٣٠م شد.
استیلر به همراه ویکتور شوستروم (سیستروم) برجستهترین چهرههای سینمای صامت سوئد بهشمار میروند.
مآخذ
خرسند، بیژن، دایرةالمعارف سینمایی، تهران، ١٣٦١ش؛ نیز:
EB, ٢٠١٠ (under «Stiller, Mauritz», «Lagerlöf, Selma», «Garbo, Greta», «Sjöström, Victor»);
GLE ;
MEL.
بخش هنر و معماری جهان