دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٥١٣ - ارجیش
ارجیش
نویسنده (ها) :
ابوالحسن دیانت
آخرین بروز رسانی :
شنبه ١٤ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اَرْجیش [arjīš]، شهری باستانی در شرق ترکیه، در امتداد شمال شرقی دریاچۀ وان. دیرینگی ارجیش به دورۀ اورارتو میرسد و جغرافینویسان یونانی و رومی به آن اشاره کردهاند. این شهر در منابع یونانی به صورت آرسیسا، و در کتیبههای میخی به شکل آرزاشکو آمده است. شهر قدیم ارجیش بر اثر توسعۀ شهر وان و پیشروی آب دریاچه، روبه ویرانی نهاد. شهر جدید در شمال غربی شهر قدیم واقع شده است.
مردم ارجیش ترک، و ساکنان پیرامون آن کرد و پیرو دین اسلام هستند. از آثار این شهر میتوان از قلعۀ ارجیش نام برد. این قلعۀ سنگی مربعشکل در ساحل دریاچۀ وان بنا شده است. در داخل قلعه، مسجدی است به نام «سلیمان خان جامعی». گذران مردم بیشتر از کشاورزی و باغداری است. سابقاً راه بـازرگـانـی تبـریـز ـ اَرزِروم از ایـن شهر میگذشت و ارجیش نقطهای مهم در پیوند راههای ارتباطی به شمار میآمد.
جمع (برآورد ٢٠٠٦م): ٧٣٠‘٩٦ تن.*
مآخذ
اسکندربیک منشی، عالم آرای عباسی، تهران، ١٣٥٠ش؛
اصطخری، ابراهیم، مسالک و ممالک، به کوشش ایرج افشار، تهران، ١٣٤٧ش؛
اولیاچلبی، محمد، سیاحتنامه، استانبول، ١٣١٤ق؛
بستانی؛
حدود العالم، به کوشش منوچهر ستوده، تهران، ١٣٦٢ش؛
حمدالله مستوفی، نزهة القلوب، به کوشش گ. لسترنج، لیدن، ١٩١٥م؛
همـو، همـان، بـه کوشش محمد دبیرسیـاقی، تهـران، ١٣٣٦ش؛
رفعت افندی، احمد، لغات تاریخیه و جغرافیه، استانبول، ١٢٩٩ق؛
روملو، حسن، احسن التواریخ، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، ١٣٤٩ش؛
سفرنامههای ونیزیان در ایران، ترجمۀ منوچهر امیری، تهران، ١٣٤٩ش؛
زینالعابدین شیروانی، بستان السیاحة، کتابخانۀ سنایی؛
همو، حدائق السیاحة، تهران، ١٣٤٨ش/ ١٣٨٩ق؛
عالم آرای شاه طهماسب، به کوشش ایرج افشار، تهران، ١٣٧٠ش؛
هدایت، رضا قلی، روضةالصفا ، قم، ١٣٣٩ش؛
یاقوت، بلدان، نیز:
Census of Population ١٩٩٠, Ankara, ١٩٩١;
EI١;
EI٢;
IA;
Pauly;
YA.
ابوالحسن دیانت