دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٩٠١ - استوردزا
استوردزا
نویسنده (ها) :
بخش مفاهیم جدید و عناوین ویژه
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ٣ فروردین ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اِستوردزا \ [e]sturdzā\ ، دیمیتـریـه آلِـکسـانـدرو (١٨٣٣-١٩١٤م/ ١٢٤٨-١٣٣٢ق)، دولتمرد رومانیایی که ٤ بار نخستوزیر رومانی شد. او از دورۀ پیش از وحدت رومانی تا شورش دهقانی در ١٩٠٧م، در امور آن کشور نقش مهمی ایفا کرد.
استوردزا از خانوادۀ مولداویاییِ بزرگی از طبقۀ زمینداران ثروتمند رومانی بود. او از ١٨٥٧ تا ١٨٥٨م در کمیسیونهای سازمانیِ مولداویایی شرکت کرد، که زمینه را برای وحدت رومانی فراهم کردند. سپس، در ١٨٦٦م عضو کمیتهای سرّی شد کـه بـا توطئه، پرنس (شـاهزاده) آلکساندرو کـوزا ــ فرمانروای رومانـی ــ را برکنـار کـرد و پـرنس کـارول یکـم را جـانشین او ساخت.
استوردزا در کابینههای یونگیکا و یون برِتیانو چندبار به وزارت رسید و در ١٨٨٣م، در مقام وزیر امور خارجه، با اتریش ـ مجارستان و آلمان پیمانی سرّی امضا کرد. او از ١٨٩٢م رئیس حـزب ناسیونال ـ لیبرال، و در سالهـای ١٨٩٥ تا ١٨٩٦، ١٨٩٧ تا ١٨٩٩، ١٩٠١ تا ١٩٠٤ و ١٩٠٧ تا ١٩٠٩م نخستوزیر رومانی بود. این کشور در دورۀ حکومت او از لحاظ اقتصادی و فکری پیشرفت کرد. رویداد مهم بازپسین دورۀ نخستوزیری او شورش دهقانان در ١٩٠٧م بود که بیرحمانه و به بهای جان ١٠ هزار تن، سرکوب شد. او از ١٩٠٩م دبیرکلی فرهنگستان علوم رومانی را به عهده داشت و تدوین مجموعۀ ١٠ جلدی منابع تاریخی این کشور را سرپرستی کرد.
مآخذ
CE, ٦th edition;
EB, ٢٠٠٨.
بخش مفاهیم جدید و عناوین ویژه