دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٨٠٧ - ادینگا
ادینگا
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ٢٤ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اُدینْگا [odīngā]، (آجـوما) اُگینگا (١٩١١-١٩٩٤م/١٢٩٠-١٣٧٢ش)، رهبر ملیگرای کنیا که همکاری بلندمدت خود را با جوموکِنیاتا ــ کهخود پدرجنبش استقلالطلبانۀ کنیا بود ــ بر هم زد تا یکحزبمخالفاصولگرا تشکیل دهد. همچون بسیاری از افراد برجستۀ افریقای شرقی، ادینگا در دانشکدۀ ماکِرِره تحصیل کرد و اصلاً یک معلم بود. او بهریاستسازمان اعضای برگزیدۀ افریقایی در شورای قانونگذاریِسال١٩٥٧م انتخاب شد و ٢ سال بعد به عنوان رئیس جنبش استقلالطلبانۀ کنیا در شورای مذکور برگزیده شد. او همراه تامِس مبویا یکی از معدود اعضایی افریقایی بود که با سیاست انگلستان در دخالت دادن گروههای نژادی مختلف در امور سیاسی ــ که در اواخر دهۀ ١٩٥٠م پیشنهاد شده بود ــ کاملاً مخالفت میکرد. در ١٩٦٠م وی یکی از اعضای کمیتهای بود که پیشنویس قانون اساسی اتحاد ملی افریقایی کنیا (کانو) را تهیه کرد، اتحادیهای که او بعدها به سمت نایبرئیسی آن رسید. در این اثنا او سعی کرد نام جوموکنیاتا را که از پی شورش قبایل مائومائو در اوایل دهۀ ١٩٥٠م هنوز در زندان به سر میبرد، به عنوان رهبری ملیگرا بر سر زبانها بیندازد.

در ١٩٦٣م ادینـگا به نمایندگی مجلس انتخاب شد و در دسامبر همان سال که کنیا استقلال یافت، به عنوان وزیر کشور (١٩٦٣- ١٩٦٤م)، و بعد معاون رئیسجمهور و وزیر مشاور انتخاب شد. با اینهمه، در فاصلۀ سالهای ١٩٦٥ و ١٩٦٦م با
اتحاد ملی افریقایی کنیا و کنیاتا قطع رابطه کرد تا حزب چپگرای مخالفی به نام اتحاد مردم کنیا را پایهگذاری کند؛ اما این حزب در ١٩٦٩م توسط کنیاتا غیرقانونی اعلام شد و بعضی از اعضای آن از جمله ادینگا بازداشت شدند. ادینگا به محض آزادی در ١٩٧١م دوباره به کانو پیوست. در ١٩٧٥م کنیاتا از کاندیدا شدن ادینگا در انتخابات سراسری جلوگیری کرد، ولی در ١٩٧٥م ادینگا به ریاست یکی از شعب حزب برگزیده شد. او بار دیگر برای مدتی کوتاه در ١٩٧٧م دستگیر شد. حتى بعد از مرگ کنیاتا(١٩٧٨م) جانشینان وی با حضور ادینگا در هر فعالیت سیاسی همچنان مخالفت میورزیدند. در ١٩٧٩م ادینگا به سمت ریاست هیئت امنای پنبۀ دولتی انتخاب شد، ولی در ١٩٨١م مجدداً از شرکت در انتخابات منع شد. ادینگا به طور جدی شروع به مخالفت و تظاهرات برضد سیاستهای اقتصادی دولت کرد و در ١٩٨٢م از کانو اخراج شد و در نوامبر همان سال در منزل خود تحتنظر قرار گرفت. وی بعد از یک سال با وجود شایعاتی مبنی بر پشتیبانیاش از کودتای اوت ١٩٨٢ آزاد گشت.
(١٩٦)